بهینهسازی الگوی کشت یکی از مهمترین راهکارهای افزایش بهرهوری آب و حفاظت از منابع آب محدود کشور میباشد. هدف از این مطالعه بهینهسازی الگوی کشت دشت دهلران در استان ایلام مبتنی بر تغییرات مکانی ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی خاک، مقدار آب در دسترس، کیفیت آب و سطح آبهای زیرزمینی میباشد. در این راستا دشت دهلران به چهار ناحیه اراضی تحت پوشش شبکههای میمه، دویرج، سامانه گرمسیری و اراضی تحت پوشش چاهها تقسیمبندی شد. سپس با استفاده از اطلاعات میدانی، نرم افزار AquaCrop-GIS واسنجی و صحتسنجی شد. در نهایت توابع تولید محصولات مختلف استخراج و با استفاده از روش برنامهریزی خطی و تابع هدف حداکثر درآمد خالص، الگوی کشت بهینهسازی شد. نتایج نشان داد AquaCrop-GIS ابزار قدرتمندی برای تحلیل تغییرات مکانی پارامترهای مؤثر بر عملکرد محصول بوده و الگوی کشت در یک دشت تحت تأثیر تغییرات مکانی این پارامترها میباشد. همچنین با بهینهسازی الگوی کشت متناسب با کمّیت و کیفیت آب و ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی خاک در مناطق مختلف دشت دهلران میتوان با مصرف مقدار آب یکسان درآمد و بهرهوری آب را بین 30 تا 120 درصد افزایش داد.
