حمزه علی علیزاده

چکیده بهینه‌سازی مصرف آب و کود، علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید و حفظ منابع، باعث کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از مصرف بی‌رویه این منابع می شود. در این مطالعه به منظور بهینه‌سازی مصرف آب و کود اوره ذرت دانه‌ای رقم دابل کراس 370، آزمایشی به صورت فاکتوریل با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار طی سال‌های زراعی 87- 1386 و 89-1388روی جویچه‌های انتها باز با طول 165 متر در مزرعه 400 هکتاری موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذرکرج انجام شد. فاکتور اول شامل چهار سطح آب (W): 60%، 80%، 100%، و 120% آبیاری کامل و فاکتور دوم شامل چهار سطح کود (N): شاهد بدون کود، 60%، 80% و 100% توصیه کودی به روش کودآبیاری می‌باشد. کود مصرفی در چهار تقسیط مساوی (قبل از کاشت، مرحله هفت برگی، مرحله ساقه رفتن و مرحله سنبله‌دهی) اضافه گردید. برای انتخاب بهترین ترکیب آب و کود ابتدا توابع تولید عملکرد، هزینه و درآمد خالص بر حسب آب و کود مصرفی در شرایط محدودیت آب و محدودیت زمین با استفاده از آزمون رگرسیون چندگانه استخراج شد. سپس با استفاده از تابع هدف حداکثر درآمد خالص سطوح بهینه آب و کود محاسبه شد. نتایج آزمون رگرسیون چندگانه در سطح 5 درصد نشان داد که بهترین رابطه بین عملکرد ذرت دانه‌ای و مقدار مصرف هر یک از نهاده‌های آب و کود تابع درجه دوم می‌باشد (مقدار R2=0.83 و ME=15.53%). سطح بهینه کود مصرفی به عمق آب آبیاری وابسته است. بطوری که با افزایش مقدار آب آبیاری، سطح بهینه کود مصرفی افزایش می‌یابد. نتایج بهینه‌سازی توابع تولید نشان داد که در شرایط محدودیت زمین، سطوح بهینه آب و کود اوره مصرفی برای دستیابی به حداکثر سود خالص به ترتیب 940 میلیمتر و 375 کیلوگرم می‌باشد. لیکن در شرایط محدودیت آب مصرف 774 میلیمتر (77 درصد آب مصرفی) و 357 کیلوگرم کود اوره (90 درصد نیاز کودی) سطوح بهینه مصرف آب و کود می‌باشند.