حمزه علی علیزاده

هدف: این مطالعه به منظور بررسی اثر رژیم های مختلف آبیاری و میزان مصرف نیتروژن بر کارایی مصرف نور و نیتروژن و رابطه آن‌ها در شرایط آب و هوایی ایلام انجام شد. مواد و روش: آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ایلام اجرا شد. آبیاری بعنوان عامل اصلی در سه سطح (100I100=، 80I80= و 60I60= درصد نیاز آبی گیاه)، و کود نیتروژن بعنوان عامل فرعی در سه سطح (0N0=، 100N100= و 150N150= کیلوگرم در هکتار) بود. یافته‌ها: بالاترین میزان عملکرد دانه و زیستی به ترتیب با 5275 و 17209 کیلوگرم در هکتار در تیمار I100 N150 بدست آمد. پایین ترین میزان عملکرد دانه (1883 کیلوگرم در هکتار) و زیستی (7948 کیلوگرم در هکتار) در تیمار I60N0 مشاهده شد. کارایی مصرف نور گیاه ذرت، تحت تاثیر تیمارهای مختلف آبیاری و نیتروژن قرار گرفت و بین 97/1 (تیمار I60N0) تا 66/2 گرم بر مگاژول (تیمار I100 N150) متغییر بود. بالاترین میزان جذب تشعشع (1261 مگاژول بر متر مربع) در تیمار I100 N150 بدست آمد و کمترین میزان جذب تشعشع (740 مگاژول بر متر مربع) در تیمار I60N0 مشاهده شد. بیشترین کارایی زراعی(5/47) و جذب (6/1) نیتروژن در تیمار I100N0 بدست آمد و بالاترین کارایی مصرف نیتروژن (84/30) در تیمار I80N0 حاصل شد. نتیجه‌گیری: در رژیم‌های مختلف آبیاری، رابطه بین کارایی مصرف نور و کارایی زراعی نیتروژن، یک رابطه معکوس بود. همچنین نتایج آزمایش نشان داد که استفاده از نیتروژن بیشتر، راهکار مناسبی برای بهبود عملکرد دانه در شرایط کم آبیاری نیست.