هدف: هدف از مطالعه حاضر، بررسی اثر تحریمهای اقتصادی بر روی اندازه اقتصاد غیررسمی، در کشور ایران است. همچنین این مطالعه، به معرفی عواملی میپردازد که عناصر اقتصادی را به سمت فعالیت در بخش اقتصاد غیررسمی سوق میدهند. روش: دادههای مورداستفاده برای برآورد اندازه اقتصاد غیررسمی طی سالهای 1357 تا 1398 میباشند که به روش تحلیل عاملی اکتشافی استخراج شدهاند. جهت تجزیه وتحلیل آماری، از روش اقتصادسنجی خودتوضیح برداری با وقفههای گسترده استفاده شده است. یافتهها: آنچه که در این مطالعه به دست آمد نشان میدهد که ابعاد مختلف تحریم شامل طول دوره تحریم، تعداد تحریمها و یک یا چندجانبه بودن آنها تأثیر مثبت و معنیداری بر اندازه اقتصاد غیررسمی ایران گذاشته است. همچنین، دیگر متغیرها از قبیل شکاف نرخ ارز، درآمد مالیاتی، نقدینگی و درآمد نفت و گاز اثری مثبت بر میزان اقتصاد غیررسمی دارند و متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه، باز بودن تجارت، نسبت اعتبارات اعطایی به بخش خصوصی، تأثیر منفی و معناداری بر میزان اقتصاد غیررسمی دارند. نتیجه گیری: با توجه به تاثیر تحریمها بر اقتصاد غیررسمی، تحریم ها با کاهش منابع مالی دولت، مانع واردات رسمی میشوند، در حالی که تقاضا در اقتصاد هنوز وجود دارد. این فاصله بین واردات رسمی و تقاضای مصرف کننده، قاچاق واردات را ترغیب میکند. تحریمها همچنین موجب افزایش نرخ تورم میشود. نرخ تورم بالاتر باعث کاهش درآمد قابل تصرف مردم می شود و آنها را ترغیب می کنند تا از طریق اقتصاد غیررسمی به دنبال منابع جایگزین درآمد باشند.
