حشمت اله عسگری

تجارت بین‌الملل با هدف مبادلات بین کشور‌ها به منظور تامین نیازهای داخلی و صادارت کالاهای تولید شده، امکان شکل‌گیری مراودات تجاری بین کشورها را فراهم ساخته است. در این بین، شناخت ظرفیت‌های تجاری بین کشورها امکان ایجاد روابط تجاری بین آنها را تسهیل می‌کند. بررسی پتانسیل تجاری کشورها با هدف ظرفیت‌سنجی تجاری برای مروادات بین‌الملل می‌باشد. این مطالعه با هدف بررسی پتانسیل تجاری کشور عراق با شرکای مهم تجاری آن برای دوره زمانی 2020-2000 با استفاده از روش‌های شاخص‌سازی و مدل جاذبه در نظر گرفته شده است. مطابق نتایج محاسبه پتانسیل تجاری، بیشترین پتانسیل تجاری کشور عراق از سال 2007-2000 با کشور چین و از سال 2020-2008 با کشور فرانسه بوده است. در این بازه زمانی، کمترین پتانسیل تجاری عراق با کشور آمریکا بوده است. نتایج مدل جاذبه نشان داده است که اثر تولید ناخالص داخلی و جمعیت بر جریان تجاری عراق مثبت و معنی دار بوده است. همچنین مطابق با نتایج اثر متغیر مجازی جنگ (سال 2003) بر تجارت عراق منفی و معنی دار بوده است. فاصله بین کشورها اثر معنی داری بر جریان تجاری نداشته است.