حاجی کریمی

خصوصیات هیدرودینامیکی و هیدروشیمیایی و تغییرات کمی و کیفی چشمه‌ها می‌تواند بیانگر میزان توسعه و تکامل کارست یک منطقه ‌باشد. هدف این پژوهش شناخت رفتار هیدرودینامیکی آبخوان‌های کارستی و بررسی میزان توسعه کارست بلوک-های الشتر و نورآباد با استفاده از تجزیه‌وتحلیل ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و منحنی فرود هیدروگراف چشمه‌ها می‌باشد. برای این منظور در هر بلوک پنج چشمه انتخاب و پس از بررسی ویژگی‌های ژئومورفولوژی، اقلیمی، هیدرودینامیکی، هیدروشیمیایی، فیزیوگرافی و چند مرحله پیمایش میدانی، میزان توسعه کارست در آبخوان هر چشمه بر اساس روش مالیک و وجکتوا مشخص گردید. با توجه به ارزیابی هیدرودینامیکی، آبخوان چشمه‌های امیر، چناره و هنام (بلوک الشتر) و چشمه-های عبدالحسینی و نیاز (بلوک نورآباد) درجه توسعه‌یافتگی کارست در آن‌ها بین 5/2 تا 3 بوده و دارای سیستم غالب جریان افشان و زیر رژیم‌های خطی می‌باشند. آبخوان چشمه زز و آهنگران (بلوک الشتر) به ترتیب دارای درجه توسعه کارست4 و 3/4 بوده و سیستم جریان در آن‌ها از نوع مجرایی- افشان می‌باشد. آبخوان چشمه‌های گلم‌بحری، لاغری و تیمور (بلوک نورآباد) دارای درجه توسعه کارست 5/5 و سیستم جریان مجرایی می‌باشد. بر اساس تحلیل‌های هیدروشیمیایی در بلوک الشتر بعلت افزایش یون منیزیم، بالا بودن آنیون‌ها و کاتیون‌ها، هدایت الکتریکی بالا، سختی زیاد آب و پایین بودن Ca/Mg در مقایسه با بلوک نورآباد نشان‌دهنده آبخوان‌های کارستی دولومیتی، غلبه درز و شکاف‌های کوچک، ارتباط زیاد بین سنگ و آب ذخیره شده و جوانی کارست در بلوک الشتر‌ می‌باشد. نتایج تحلیل‌های هیدرودینامیکی و هیدروشیمیایی نشان می‌دهد که سیستم کارست در نورآباد نسبت به الشتر از توسعه و تکامل بیشتری برخوردار است.