حاجی کریمی

در این پژوهش به بررسی منشأ و سازوکارهای تغذیه زیرسطحی رودخانه الوند کرمانشاه در ایستگاه پیران پرداخته شده است که در آن، دبی خروجی سالانه رودخانه به‌طور معناداری بیش از مجموع بارش نفوذی حوضه آبریز می‌باشد. در صورتی که همه بارش در حوضه، نفوذ یافته تلقی شود (که چنین پدیده‌ای نیز در طبیعت نادر یا غیر ممکن است) بایستی ضریب جریان (مقدار خروجی از حوضه بایستی تقسیم بر میزان بارش) برابر با 1 باشد. میانگین سالانه ضریب جریان برای رودخانه الوند در ایستگاه پیران محاسبه گردیده که برابر 1.38 می باشد. این عدم توازن ورودی–خروجی نشان‌دهنده وجود یک جریان زیرزمینی و پایدار است که علاوه بر بارندگی، رودخانه را تغذیه می‌کند. برای تبیین این رفتار هیدرولوژیکی ابتدا مساحت حوضه، بارش و نفوذ بر اساس داده‌های دبی روزانه و با بهره‌گیری از روش‌های بیلان استخراج شد. سپس با استفاده از داده‌های بیلان، ویژگی‌های بارش–رواناب الگوی غالب تغذیه رودخانه شناسایی گردید. بخش عمده حوضه آبریز این رودخانه از سازندهای کارستی تشکیل گردیده و با توجه به کوهستانی بودن منطقه، توسعه کارست شدید و وجود اختلاف ارتفاع کافی به همراه ساختارهای زمین شناسی منطقه، امکان ورود آب از خارج از حوضه آبریز سطحی به داخل حوضه وجود داشته و باعث افزایش آبدهی رودخانه شده است. بنابراین در مطالعات هیدرولوژی مناطق کارستی بایستی به امکان تغذیه زیرسطحی رودخانه ها از حوضه های مجاور دقت نمود.