مقدمه و زمینه: وقتی عدالت اجتماعی را به معنای حذف نابرابریها در همه جهات معنا کنیم، مشخص میشود که این مسئله در زندگی انسان دارای یک ارزش همیشگی است. به دیگر سخن عدالت اجتماعی این معنا را دارد که باید در مسیر رشد و هدایت انسان او را یاری نمود. چون رشد انسان در بستر فرهنگ محقّق میشود، بیشک یکی از راهبردهای عدالت اجتماعی در عرصه فرهنگ پیریزی میشود و در این مسیر نمیتوان نسبت به گفتمان عدالتخواهی در همه سطوح آموزشی و علمی غافل بود. وقتی بحث از آموزش و دانش به میان میآید، باید پیجوی نهادی بود که فلسفه وجودی آن، آگاهیبخشی یا آگاهی افزایی به افراد جامعه است که «کتابخانه عمومی» نام دارد. این نهاد با در دسترس نهادن منابع مطالعاتی و داشتن ظرفیت آموزش مادامالعمر میتواند در شیوه زندگی افراد نقش داشته باشد و حتی نسبت به جایگزینی شیوه زندگی دارای کارکرد است. بیان توصیفی موضوع: این پژوهش ضمن بررسی عوامل زمینهساز عدالت اجتماعی و پیشنیازهای آن، به احصاء کارکردهای کتابخانه عمومی پرداخته، سپس با همین رویکرد به واکاوی وضعیت حقوقی کتابخانه عمومی «هفت شهید» پرداخته که با وجود قرارداد حق انتفاع، توسط طرف دوم به تعطیلی کشیده شده است. اما نویسندگان با استناد به اصول فقهی و حقوقی محکومیت طرف دوم و جبران خسارات مادی و معنوی در حق اداره کتابخانههای عمومی مسجدسلیمان را اثبات نمودهاند. نتیجهگیری: نتیجه نهایی پژوهش حاضر علاوه بر معرفی کتابخانه عمومی بهعنوان سنجه مهم ارزیابی عدالت اجتماعی، اثبات حقانیت کتابخانه عمومی «هفت شهید» جهت ادامه فعالیت میباشد. اصالت/ارزش: طبق کاوش نویسندگان تاکنون به پژوهشی که در سیاستگذاریهای کلان فرهنگی، کتابخانه عمومی را بهعنوان مصداقی برای توسعه عدالت اجتماعی هدفگذاری کرده باشد، برخورد نشد و از این منظر نو محسوب میشود. از سوی دیگر بیان علمی و دفاع محقّقانه از حقوق مدنی کتابخانههای عمومی تاکنون در قالب مقاله صورت نگرفته است.
