در زمان حاضر آن چیزی که سبب درک درست از معماری مساجد است پی بردن به ویژگی ها و اصول معماری اسلامی نظیر اصول 5گانه مشترک و همچنین زیبایی شناسی می باشد و با بررسی این ویژگی ها می توان به شناخت بهتری از مساجد رسید ، در پژوهش حاضر روش گردآوری اطلاعات به صورت داده های میدانی و منابع کتابخانه ای می باشد ، در گام بعدی پایش اطلاعاتی از مساجد معاصر انجام گرفت و سپس به تجزیه و تحلیل اصول معماری اسلامی و زیبایی شناختی پرداخته شده است و یافته ها نشان می دهد که نقش زیباشناختی تاثیر زیادی بر فرم ، کیفیت مصالح ، زیبایی ، دوام و در نهایت تجمیع این ویژگی ها سبب جذب نمازگذار می شود و با توجه به تجزیه و تحلیل مساجد معاصر ایلام شامل مسجد صاحب الزمان (عج)و علی ابن ابی طالب (ع) نتایج پژوهش نشان می دهد که عناصر 5 گانه مشترک شامل طاق ،گنبد ، مقرنس کاری ، مناره و ایوان و همچنین عوامل مؤثر بر فضاسازی مساجد از جنبه زیبایی شناسی مانند نقش ، نور و رنگ تاثیر زیادی را جهت زیبایی بخشیدن به معماری مساجد را دارند.
