میزان برخورداری از عوامل گوناگون، متشکل از عوامل طبیعی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، نابرابری های منطقه ای را ایجاد یا آن را تشدید میکنند. توجه به رهیافت توسعه موزون منطقه ای، کاهش ناهمگونی و نابرابریهای منطقه ای و بخشی، سیاستگذاری و برنامه ریزی منطقه ای برای تحقق هدفهایی که بر حسب ویژگیهای ساختاری، امکانات و محدودیتهای هر منطقه، تغییر میکنند، مستلزم مطالعه و شناخت خصوصیات هر منطقه با توجه به جایگاه آن در کل سیستم منطقه ای است. در این پژوهش، استانهای مختلف کشور از نظر شاخصهای اقتصادی، فرهنگی، بهداشتی و درمانی، خدماتی، رفاهی و کالبدی- شهرسازی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته و از نظر سطح توسعه یافتگی از نظر شاخصهای یاد شده، رتبه بندی شدهاند. فرایند تجزیه و تحلیل آماری داده های پژوهش، است. نتایج و یافته های حاصل از رتبه بندی استان- « تحلیل خوشه ای » و « تحلیل عاملی » براساس روش ها از نظر سطوح توسعه یافتگی از شاخصهای مورد بررسی، بیانگر آن است که رتبه اول به استان تهران تعلق دارد و استانهای خراسان رضوی، اصفهان، فارس، آذربایجان شرقی، مازندران، خوزستان، کرمان و گیلان در مراتب بعدی هستند. استانهای آذربایجان غربی، یزد، مرکزی، همدان و کرمانشاه دارای رتبه های نسبتاً پایین و سایر استانها در رتبه های بسیار پایین قرار میگیرند. با تعیین سطح توسعه یافتگی و میزان آن برای هر منطقه، بهبود وضعیت برخورداری استانهای توسعه نیافته از منابع، امکانات و تسهیلات در اولویت قرار میگیرد. بنابراین، درک و شناخت بهتر میزان توسعه یافتگی استانهای کشور، موجب شناخت نقاط قوت و ضعف، توانها و کمبودهای آنها و در نهایت توفیق برنامه ریزی منطقه ای میگردد.
