چکیده برنامهریزی منطقهای بهعنوان کوششی مشارکتی برای سیاستگذاری، سازماندهی، بهرهبرداری و استفاده بهینه از منابع و پتانسیلهای منطقهای، متناسب با نیازها و اولویتها، در جهت بالابردن سطح زندگی مردم منطقه تعریف شده است. هدف پژوهش حاضر علاوه بر شناسایی عوامل مؤثر و پیشرانهای کلیدی مؤثر در توسعه استان کرمانشاه، شناسایی و تحلیل روابط بین این عوامل با رویکرد آیندهنگاری بوده و سناریوهای محتمل و مطلوب در توسعه استان را شناسایی و تحلیل می نماید. جهت تجزیهوتحلیل و پردازش دادهها از تکنیکهای آیندهپژوهی از جمله تکنیک دلفی، تحلیل اثرات متقابل ساختاری و سناریونویسی، استفاده شده است. برای جمعآوری دادههای موردنیاز 38 عامل و متغیر اثرگذار در توسعه استان در ابعاد پنجگانه توسعه منطقهای (سیاسی، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی و طبیعی) در طراحی پرسشنامه محققساخته، استخراج گردید. در مرحله بعد با استفاده از تکنیک تأثیرات متقابل (روش تحلیل ساختاری) متغیرها در محیط نرمافزار MICMA امتیازدهی و تحلیل شدند. در نهایت عوامل پیشران و کلیدی توسعه منطقهای با توجه به امتیاز تأثیرگذاری و تأثیرپذیری، انتخاب گردیدند. نتایج رتبهبندی متغیرها و پیشرانهای مؤثر در توسعه استان کرمانشاه نشان داد که متغیرهای: پایین بودن شاخصهای توسعه انسانی، عدالت محوری در خدمت و ارتقای منابع انسانی، میزان رشد بیکاری، زیرساختها و خدمات توسعه گردشگری(طبیعت گردی، مذهبی، دفاع مقدس و ...)، ارتباط با همسایگان خارجی (تقابل همکاری)، ارتقاء امنیت مرزها در همکاری با استانهای همجوار هم مرز کشور عراق، وجود پتانسیلهای اقتصاد مرزی، مزیتهای نسبی استان در زمینههای اقتصادی بویژه نفت، گاز، بازرگانی به عنوان 8 متغیری هستند که بیشترین امتیاز را کسب کردهاند. همچنین متغیر پایین بودن شاخصهای توسعه انسانی و ارتقاء امنیت مرزها در همکاری با استانهای همجوار هم مرز کشور عراق به عنوان موثرترین پیشرانها انتخاب شدهاند. در مجموع نتایج سناریونویسی ویزارد نشان داده است که تعداد 2 سناریوی قوی، 21 سناریوی باورکردنی و 68 سناریوی ضعیف برای توسعه استان کرمانشاه وجود دارد.
