قرارگیری بافتهای نابسامان شهری و سکونتگاههای غیر رسمی در درون یا اطراف شهرها باعث تشکیل بافتهایی میشود که هیچ تناسب و هماهنگی از منظر کالبدی و اجتماعی با بافتهای اصلی شهر ندارد. بافتهای نابسامان شهری بازتاب کاستیها و نارسایی سیاستهای دولتی و بازار رسمی محسوب میشود که باعث به مخاطره افتادن محیطزیست و تحمیل هزینه بیشتر برای حل مشکلات میگردد. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی سیاستها و راهکارهای پیشگیری از توسعه بافت نابسامان شهر حله در کشور عراق است. این پژوهش، پژوهشی کاربردی بوده که در انجام آن از روش تحقیق توصیفی – تحلیلی استفاده شده است. پژوهش حاضر تغییرات توسعه بافت نابسامان شهری را در طی یک دوره 22 ساله (2000-2022) در دو زون اصلی و 7 زون فرعی شهر حله بررسی میکند. جامعه آماری این تحقیق شامل الف) ساکنین شهر حله ب) کارشناسان و مدیران شهری و ج) 40.777 بنای موجود در بافت نابسامان شهر حله میباشند. از این میان دادهها بصورت پرسشنامهای در میان مردم مدیران و مسئولین مرتبط توزیع و تعدادی نیز به روش آماربرداری بدست آمده و با استفاده از مدل AHP فازی و نرم افزارهای GIS وSPSS تحلیل شدهاند. نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که نواحی 3، 4 و 7 شهر حله به ترتیب دارای بیشترین میزان بافت فرسوده هستند. مهمترین فرصتهای شهر حله جهت اعمال مکانیسم پیشگیری از توسعه بافت نابسامان به ترتیب اولویت شامل؛ مشارکت مردمی در حل بحران، اتکاء به حمایت و پشتیبانی عمومی، آموزش تخصصی شرکتهای توسعه مقاوم سازی سازهها از نظر آسیب پذیری در برابر بافت نابسامان شهری و تلاش جهت توسعه آئین نامههای مقاوم سازی سازهها از نظر آسیب پذیری در برابر بافت نابسامان شهری میباشد. همچنین نتایج نشان داد که نقاط قوت به ترتیب شامل: مکانیسم پدافند غیر عامل ، داشتن نیروهای زبده و آموزش دیده در مواجهه با بحران، توزیع مناسب شرکتهای توسعه مقاومسازی سازهها از نظر آسیب پذیری در برابر بافت نابسامان شهری در قسمتهای مختلف شهر و دامنه مشارکت عمومی بالا میباشد. در ادامه راهکارهای عملی جهت مدیریت پیشگیری از توسعه بافت نابسامان شهری ارائه شده است که مهمترین این راهکار ها استفادهی شرکتهای مقاومسازی ساختمانها و سازهها از مصالح مقاوم در ساخت و ساز و مرحله طراحی می باشد. کلمات کلیدی: بافت نابسامان شهری، بازآفرینی شهری، توسعه پایدار، شهر حله.
