حسن شیرزادی

در این آزمایش به منظور بررسی اثر بیوچار پسماندتر بر بهبود عملکرد و مورفولوژی روده جوجه‌های گوشتی تحت تنش سرمایی، 350 قطعه جوجه گوشتی راس-308 (مخلوط دو جنس با نسبت مساوی نر و ماده) در قالب طرح کاملاً تصادفی به 7 تیمار، 5 تکرار و 10 جوجه در هر تکرار اختصاص یافتند. تیمارهای آزمایشی شامل 1) جیره شاهد مثبت (دمای توصیه شده)، 2) جیره شاهد منفی (جیره پایه؛ تنش سرمایی)، 3 تا 7) به ترتیب جیره شاهد منفی + 5/0، 75/0 و یک درصد بیوچار پسماند‌تر، 02/0% پروبیوتیک اکوباکتو-پی (Ecobacto-P) و یک درصد زئولیت بودند. در گروه تنش سرمایی، از ابتدای هفته دوم تا انتهای آزمایش (42 روزگی) دمای سالن به 17 درجه سانتی‌گراد کاهش داده شد. نسبت به گروه شاهد پرورش یافته در شرایط دمایی نرمال، تنش سرمایی منجر به کاهش خوراک مصرفی و کاهش افزایش وزن روزانه و افزایش تلفات کل و آسیتی شد. همچنین، سبب کاهش غلظت پروتئین کل، گلوبولین و آلبومین سرم خون و درصد لنفوسیت و افزایش شمار گلبول سفید خون، هموگلوبین، درصد هتروفیل و نسبت هتروفیل به لنفوسیت، عیار آنتی‌بادی علیه SRBC شد. تنش سرمایی وزن نسبی تیموس، pH گوشت ران و سینه، قرمزی گوشت سینه و زردی گوشت ران را کاهش و میزان روشنائی گوشت ران و سینه و غلظت مالون‌دی‌آلدهید گوشت سینه را افزایش داد (05/0 P <). با توجه به مقایسات گروهی بین گروه شاهد پرورش یافته در شرایط تنش سرمایی و گروه‌های دریافت کننده افزودنی‌ها، پروبیوتیک، بیوچار و زئولیت قادر به بهبود عملکرد رشد در کل دوره، کیفیت گوشت سینه و ران، غلظت متابولیت‌ها و شمار سلول‌های خونی نشدند و در شرایط این آزمایش نتوانستند اثرات منفی تنش سرمایی جبران کنند.