حسن شیرزادی

این تحقیق با هدف بررسی تأثیر پری‌بیوتیک و باکتریوفاژ بر عملکرد رشد، پاسخ سیستم ایمنی و کیفیت گوشت جوجه‌های گوشتی انجام شد. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل 2×2 شامل دو سطح باکتریوفاژ (0 و 750 گرم در تن) و پری‌بیوتیک (0 و 1500 گرم در تن) انجام شد. تعداد 180 قطعه جوجه گوشتی راس 308 یک روزه به 4 تیمار با 5 تکرار و 9 قطعه پرنده در هر تکرار اختصاص داده شد. تیمارهای آزمایشی به قرار زیر بودند: تیمارهای آزمایشی به قرار زیر بودند: 1- جیره پایه فاقد افزودنی (به عنوان گروه شاهد)، 2- جیره پایه به همراه باکتریوفاژ، 3- جیره پایه به همراه پری‌بیوتیک و 4- جیره پایه به همراه باکتریوفاژ و پری‌بیوتیک. پرنده‌ها در کل دوره پرورشی به آب و خوراک دسترسی آزاد داشتند. نتایج نشان داد که در دوره‌ رشد و کل دوره پرورش، افزودن پری‌بیوتیک و باکتریوفاژ سبب کاهش ضریب تبدیل خوراک و افزایش شاخص کارایی تولید شد (05/0P<). همچنین افزودن پر‌ی‌بیوتیک به جیره جوجه‌های گوشتی در دوره پایانی پرورش سبب کاهش ضریب تبدیل خوراک شد (05/0P<). تغذیه جوجه‌های گوشتی با پری‌بیوتیک، باکتریوفاژ و ترکیب باکتریوفاژ به همراه پری‌بیوتیک سبب افزایش تعداد لنفوسیت وکاهش شمار هتروفیل و همینطور نسبت هتروفیل به لنفوسیت شد (05/0P<). تیتر آنتی‌بادی بر علیه ویروس نیوکاسل در جوجه‌های گوشتی تغذیه شده با پری‌بیوتیک افزایش یافت (05/0P<). مکمل کردن جیره با باکتریوفاژ منجر به کاهش روشنی (L*) عضله سینه و کاهش روشنی (L*)، قرمزی (a*)، زردی (b*) و شاخص کروما عضله ران 3 ماه بعد از ذخیره در دمای -20°C شد (05/0P<). تغذیه جوجه‌های گوشتی با باکتریوفاژ و پری‌بیوتیک به ترتیب سبب کاهش اسیدیته عضلات ران و سینه بعد از 24 ساعت نگهداری در یخچال شد (05/0P<). کلونیزاسیون باکتری‌های کمپیلوباکتر ژژونی و کلستریدیوم پرفرنجس عضله سینه تحت تأثیر افزودن پری‌بیوتیک و استفاده توأم از باکتریوفاژ و پری‌بیوتیک کاهش یافت (05/0P<). همچنین استفاده از باکتریوفاژ نیز سبب کاهش کلونیزاسیون باکتری‌های کمپیلوباکتر ژژونی و سالمونلا شد (05/0P<). با توجه به اینکه، استفاده توأم از باکتریوفاژ و پری‌بیوتیک سبب بهبود سیستم ایمنی و همینطور کاهش بار میکروبی عضله سینه شد، لذا استفاده توأم از این دو ترکیب قابل توصیه می‌باشد. با این حال، در صورتی که فرمولاسیون جیره با حداقل قیمت مطرح باشد می‌توان از هر یک از دو ترکیب فوق به تنهایی در جیره استفاده کرد.