حسن شیرزادی

این تحقیق به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف لیپیدول (لیزوفسفولیپید) بر عملکرد، فراسنجه‌های بیوشیمیایی، قابلیت هضم، جمعیت میکروبیولوژی و مورفولوژی جوجه‌های گوشتی آزمایشی انجام شد. از تعداد 144 قطعه جوجه‌گوشتی یک روزه در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار، 4 تکرار و 9 قطعه جوجه-گوشتی در هر واحد آزمایشی استفاده شد. تیمارهای آزمایشی به قرار زیر بودند: 1- جیره پایه (تیمار شاهد)، 2- جیره پایه با 100 کیلوکالری انرژی کمتر + سطح اول لیپیدول (500 گرم در تن)، 3- جیره پایه با 100 کیلوکالری انرژی کمتر + سطح دوم لیپیدول (1000 گرم در تن) و 4- جیره پایه با 100 کیلوکالری انرژی کمتر + سطح سوم لیپیدول (1500 گرم در تن). پرنده‌ها در کل دوره پرورش به آب و خوراک دسترسی آزاد داشتند. نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایشی تأثیری بر عملکرد جوجه‌های گوشتی دوره آغازین و کل دوره پرورش و همچنین میانگین افزایش وزن روزانه و میانگین خوراک مصرفی روزانه دوره‌های رشد و پایانی پرورش نداشتند (05/0 P>). این در حالی بود که تیمارهای آزمایشی تأثیر معنی‌داری بر بازده غذایی در دوره‌های رشد و پایانی پرورش داشتند. بدان معنی که سطح سوم لیپیدول در مقایسه با سطح اول لیپیدول بازده غذایی را افزایش داد (05/0P<). تیمارهای آزمایشی تأثیری بر بیوشیمی خون و آنزیم‌های کبدی نداشتند (05/0 P>). نتایج نشان داد که جمعیت میکروبی جوجه‌های گوشتی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0 P>). نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایشی تأثیری بر هیستومورفولوژی بخش‌های دئودنوم و ایلئوم روده نداشتند (05/0 P>). افزون بر آن تأثیر تیمارهای آزمایشی بر عمق کریپت ژژنوم معنادار نشد (05/0 P>). در حالی که تأثیر تیمارهای آزمایشی بر دیگر بخش‌های هیستومورفولوژی ژژنوم معنادار شد. بطوری که تیمارهای حاوی لیپیدول در مقایسه با گروه شاهد سبب افزایش ارتفاع پرز ژژنوم شدند (05/0P<). همچنین سطح اول لیپیدول در مقایسه با سطح دوم و سوم لیپیدول سبب افزایش پهنای پرز ژژنوم شد (05/0P<). افزون بر آن سطح اول لیپیدول در مقایسه با تیمار شاهد و سطح دوم لیپیدول سبب افزایش سطح جذب ژژنوم شد (05/0P<). گروه شاهد و سطح دوم لیپیدول در مقایسه با سطح سوم لیپیدول سبب کاهش نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت شدند (05/0P<). تیمارهای حاوی لیپیدول در مقایسه با تیمار شاهد قابلیت هضم ماده خشک مدفوعی را افزایش دادند (05/0P<) ولی تأثیر تیمارهای آزمایشی بر قابلیت هضم پروتئین، ماده آلی و خاکستر معنادار نشد (05/0 P>). به طور کلی می‌توان از لیپیدول در جیره‌های کم انرژی به عنوان امولسیفایر برای بهبود عملکرد در تغذیه جوجه ‌گوشتی استفاده کرد.