حسن شیرزادی

چکیده این تحقیق با هدف بررسی تأثیر پوست سبز گردو و مولتی‌آنزیم بر عملکرد رشد، بیوشیمی خون، آنزیم‌های کبدی، سلول‌های خونی، مورفولوژی روده، قابلیت هضم مواد مغذی، خصوصیات لاشه، اوزان اندام‌های داخلی و کیفیت گوشت جوجه گوشتی انجام شد. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل 2×2 شامل دو سطح پوست سبز گردو (0 و 2 گرم در کیلوگرم) و مولتی‌آنزیم (0 و 1/0 گرم در کیلوگرم) انجام شد. تعداد 160 قطعه جوجه گوشتی راس 308 یک روزه به 4 تیمار با 5 تکرار و 8 قطعه پرنده در هر تکرار اختصاص داده شد. تیمارهای آزمایشی به قرار زیر بودند: 1- جیره پایه فاقد افزودنی (به عنوان گروه شاهد)، 2- جیره پایه به همراه پوست سبز گردو، 3- جیره پایه به همراه ‌مولتی‌آنزیم و 4- جیره پایه به همراه پوست سبز گردو و مولتی‌‌آنزیم. پرنده‌ها در کل دوره پرورشی به آب و خوراک دسترسی آزاد داشتند. نتایج نشان داد که تغذیه جوجه‌های گوشتی با جیره‌های حاوی پوست سبز گردو و مولتی‌آنزیم در دوره‌های پایانی و کل دوره پرورش منجر به بهبود افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل خوراک و شاخص کارایی تولید اروپایی شد (05/0>P). استفاده از پوست سبز گردو به صورت معنی‌‌داری غلظت کلسترول، LDL، آلکالین فسفاتاز وآسپارتات آمینوترانسفراز پلاسمای خون را کاهش داد و غلظت HDL را افزایش داد (05/0 P<). همچنین استفاده از مولتی‌آنزیم نیز سبب کاهش معنی‌‌داری در غلظت کلسترول و LDL پلاسمای خون شد (05/0 P<). افزون بر این، استفاده توأم از پوست سبز گردو و مولتی‌آنزیم در مقایسه با گروه کنترل سبب کاهش غلظت کلسترول، LDL و آلانین آمینوترانسفراز شد و غلظت HDL را افزایش داد (05/0 P<). تغذیه جوجه‌های گوشتی با پوست سبز گردو سبب کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون، هتروفیل و نسبت هتروفیل به لنفوسیت و افزایش تعداد لنفوسیت شد (05/0 P<)، در حالیکه مولتی‌آنزیم سبب کاهش شمار گلبول‌های سفید خون شد (05/0 P<). استفاده از پوست سبز گردو به طور معنی‌داری ارتفاع پرز، پهنای پرز و مساحت سطح پُرزهای ژژنوم را افزایش داد (05/0>P). همچنین استفاده از جیره‌های حاوی پوست سبز گردو و مولتی‌آنزیم قابلیت هضم ماده خشک را به طور معنی‌داری افزایش داد (05/0>P). بعلاوه استفاده از پوست سبز گردو سبب افزایش وزن نسبی تیموس شد، در حالیکه مولتی‌آنزیم سبب کاهش نسبی وزن پانکراس شد (05/0 P<). استفاده از پوست سبز گردو درجه روشنی (L*)، درجه زردی (b*) و زاوﯾﻪ ﻫﯿﻮ عضله سینه را کاهش داد (05/0 P <)، در حالیکه مولتی‌آنزیم سبب افزایش درجه زردی (b*) عضله ران شد (05/0>P). استفاده توأم از پوست سبز گردو و مولتی‌آنزیم نیز در مقایسه با استفاده از پوست سبز گردو سبب کاهش روشنی (L*) عضله ران شد (05/0 P <). همچنین مکمل کردن جیره پایه با پوست سبز گردو سبب افزایش pH و کاهش اُفت خونابه در عضله سینه شد (05/0 P <)، ضمن اینکه استفاده توأم از پوست سبز گردو و مولتی‌آنزیم نیز در مقایسه با گروه کنترل سبب کاهش اُفت خونابه عضله سینه شد (05/0 P <). علاوه بر این، استفاده از پوست سبز گردو میزان مالون دی آلدهید عضله سینه و ران را به طور معنی‌داری کاهش داد (05/0>P). به عنوان نتیجه‌گیری کلی، اگرچه استفاده توأم از پوست سبز گردو و مولتی‌آنزیم سبب بهبود کیفیت گوشت شد، اما استفاده از پوست سبز گردو در مقایسه با مولتی‌آنزیم اثرات مثبت‌تری داشت. بنابراین پیشنهاد می‌شود جهت کاهش هزینه خوراک تنها از پوست سبز گردو در جیره جوجه‌های گوشتی استفاده شود. کلمات کلیدی: بیوشیمی خون، خصوصیات لاشه، قابلیت هضم مواد مغذی، کیفیت گوشت، مورفولوژی ژژنوم