حسن شیرزادی

این مطالعه با هدف بررسی تأثیر اسیدهای آلی بر صفات عملکردی، بیوشیمی سرم، پروفایل لیپیدی و شاخص‌های خطر قلبی- عروقی سرم، وضعیت اکسیدانی/آنتی‌اکسیدانی سرم و بافت کبد، وزن نسبی صفات لاشه و اندام‌های احشایی، ترکیبات گوشت، کیفیت گوشت، جمعیت میکروبی و اسیدیته فضولات، هیستومورفومتری بافت ژژنوم، قابلیت هضم مدفوعی مواد مغذی، بیان ژن‌های مرتبط با پاسخ ایمنی و دفاع آنتی‌اکسیدانی در بافت ژژنوم، بیان ژن‌های مرتبط با پروتئین‌های اتصالات محکم در بافت ژژنوم، پاسخ ایمنی همورال و سلولی و هیستومورفومتری بافت کبد جوجه‌های گوشتی انجام شد. تعداد 120 قطعه جوجه گوشتی (راس 308) به طور تصادفی به دو گروه اختصاص داده شدند: 1) تیمار کنترل (جیره پایه بدون افزودنی) و 2) تیمار اسید آلی (جیره پایه به اضافه یک گرم در کیلوگرم ویواسید®). هر گروه به شش تکرار تقسیم شد و در هر تکرار تعداد 10 قطعه پرنده وجود داشت. نتایج نشان داد که استفاده از اسید آلی در دوره آغازین، افزایش وزن بدن، خوراک مصرفی و نرخ رشد ویژه را کاهش داد (05/0>P)، اما در دوره رشد سبب افزایش نرخ رشد ویژه شد (05/0>P). همچنین در دوره پایانی افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی، شاخص کارایی تولید اروپایی و نسبت‌های بازده انرژی و پروتئین را بهبود داد (05/0>P). در کل دوره نیز سبب بهبود ضریب تبدیل غذایی و نسبت‌های بازده انرژی و پروتئین شد (05/0>P)، استفاده از اسید آلی سبب افزایش غلظت گلوکز، پروتئین تام و آلبومین سرم (05/0>P) و کاهش غلظت مالون دی‌آلدئید و فعالیت آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز در بافت کبد شد (05/0P<). همچنین باعث کاهش افت آب ناشی از فشار و افت وزن ناشی از پخت و افزایش اسیدیته عضله سینه شد (05/0P<) و میزان افت آب ناشی از فشار و اسیدیته عضله کعب ران را به ترتیب کاهش و افزایش داد (05/0P<). استفاده از اسید آلی سبب کاهش کلونیزاسیون کل باکتری‌های هوازی و کلستریدیوم پرفرنژنس و همچنین کاهش اسیدیته فضولات در سن 28 روزگی شد و در سن 42 روزگی علاوه بر این صفات، باعث افزایش کلونیزاسیون لاکتوباسیلوس‌ها و ارتفاع پرزها و مساحت سطح پرزهای ژژنوم شد (05/0P<). مکمل کردن جیره با اسید آلی، قابلیت هضم ماده خشک را افزایش شد (05/0P<). علاوه بر این، سبب کاهش بیان ژن TNFɑ و افزایش بیان ژن‌های NRF2، SOD1 و OCLN شد (05/0P<). همچنین مکمل کردن جیره با اسید آلی، باعث کاهش درصد هتروفیل و نسبت هتروفیل به لمفوسیت شد (05/0P<). در مجموع، استفاده از اسید آلی با بهبود سلامت روده، تعدیل جمعیت میکروبی، کاهش التهاب و تنش اکسیداتیو، تقویت عملکرد سّد روده، افزایش قابلیت هضم و بهبود کیفیت گوشت، موجب ارتقای عملکرد و کارایی تولیدی پرندگان شد و می‌تواند به‌عنوان یک افزودنی مؤثر در جیره طیور مورد استفاده قرار گیرد.