فرمولاسیون علمی جیره و تولید کنسانتره با کیفیت، دو ستون اصلی اقتصاد پرورش طیور و کاهش هزینه تمام‌شده خوراک به شمار می‌روند. این کارگاه با هدف توانمندسازی فراگیران در طراحی جیره‌های متعادل و ساخت کنسانتره‌های استاندارد طراحی شده و از مبانی نظری تغذیه تا اجرای عملی در کارخانه خوراک را پوشش می‌دهد. در بخش نخست، اصول محاسبه انرژی قابل سوخت‌وساز (ME)، پروتئین خام (CP) و نسبت انرژی به پروتئین، همراه با شناخت مواد خوراکی اصلی (ذرت، کنجاله سویا، گندم و منابع پروتئینی حیوانی) و محدودیت‌های هر یک آموزش داده می‌شود. فراگیران با جداول احتیاجات غذایی سویه‌های گوشتی و تخم‌گذار در دوره‌های آغازین، رشد و پایانی آشنا شده و می‌آموزند چگونه با روش‌های کلاسیک مانند مربع پیرسون و معادلات جبری دو مجهولی، نسبت اختلاط دو یا چند ماده خوراکی را برای رسیدن به سطح مشخصی از یک ماده مغذی (مثلاً پروتئین) محاسبه کنند. سپس مفهوم کنسانتره به‌عنوان مخلوطی فشرده از ریزمغذی‌ها (ویتامین‌ها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه ضروری، آنزیم‌ها و افزودنی‌ها) با فیبر خام کمتر از 18 درصد تعریف شده و تفاوت کنسانتره‌های انرژی‌دار و پروتئینی، و نیز سطوح رایج عرضه آن در بازار (2، 2.5، 5، 7.5 و 10 درصد) تشریح می‌گردد. در ادامه، طرز تهیه کنسانتره به‌صورت گام‌به‌گام مرور می‌شود: دریافت و کنترل کیفیت مواد اولیه، آسیاب و یکسان‌سازی اندازه ذرات، توزین دقیق اقلام کم‌مصرف، ایجاد پیش‌مخلوط (Premix) برای جلوگیری از تفکیک، و میکس نهایی با رعایت زمان و ترتیب صحیح (ابتدا مواد حجیم، سپس ریزمغذی‌ها) به‌گونه‌ای که ضریب تغییرات (CV) مواد مغذی در حد مطلوب باقی بماند. همچنین نکات مربوط به پلت‌کردن، نشانه‌گذاری و الزامات قانونی برچسب‌گذاری کنسانتره بر اساس مقررات سازمان دامپزشکی ایران مرور می‌شود. در بخش عملی، شرکت‌کنندگان با استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی (نظیر UFFDA) و صفحات گسترده، یک جیره نمونه را فرموله کرده و یک فرمول کنسانتره را با روش دستی و نرم‌افزاری محاسبه و صحت‌سنجی می‌کنند. هدف نهایی، ایجاد مهارت عملی برای طراحی جیره‌های کم‌هزینه و متعادل و تولید کنسانتره‌ای یکنواخت و پایدار در مزرعه یا کارخانه خوراک است.
