غزالی از عارفان بزرگ قرن پنجم و ششم(452 520) است. عمده شهرت وی بواسطه تصنیف کتاب جریانساز سوانح العشاق است. آنگونه که در مقدمه کتاب گفته فقط به عشق میپردازد، فارغ از جانب خالق و مخلوق، حقیقتِ عشق را توضیح میدهد. مهمترین موضوع کتاب،حقیقت عشق است که تفاوت دارد با عشق ازلی و عشق الهی و کیهانی و انسانی. پژوهشهایی که تا کنون در موضوع عشق در سوانح العشاق و یا مقایسه عشق در سوانح و دیگر آثار نوشته شده غالبا عشق را به انواعی تقسیم کرده و بر همین اساس برای هریک ویژگیهایی برشمرده اند. هدف پژوهش حاضر این بوده که نشان دهد عشق در سوانح العشاق همان حقیقت مطلق یا خداوند است و حقیقت مطلق در قالب عشق که صفت اوست شناسانده میشود و آنچه به عنوان انواع عشق یاد میکنند فقط مراتب یا تجلیات خداوند یا حقیقت مطلق عشق است. همچنین نسبتهای عاشقی و معشوقی، مقید بودن یا نبودن عشق ، بیان مراتب تجلی عشق و تمایز در عالم امکان است که حاصل جنبههای تکوینی و تشریعی و تعیّنات حقیقت مطلق عشق است. حقیقت مطلق عشق از طریق توحید و صفات او، آفرینش و تجلی، سریان عشق، تبیین میشود.
