جواد چراغی

سابقه و هدف: توت سفید و کبر به صورت سنتی برای درمان برخی بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرند. در این مطالعه خواص ضد دیابت و ضد چربی عصاره هیدروالکلی دانه کبر و آبی برگ توت به صورت جدا و توام بر گلوکز و چربی های خون در موش های مبتلا به دیابت مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روشها: در این مطالعه تجربی از 60 راس موش صحرایی در محدوده وزنی220-200 گرم به 6 گروه 10تایی، گروه کنترل دیابتی و گروه های دیابتی تیمار با غلظت های 200 ، 400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره دو گیاه به صورت جدا و توام و گروه دیابتی تیمار با گلی بن کلامید تقسیم شدند. برای دیابتی کردن موش ها از استرپتوزوتوسین استفاده شد. عصاره هیدروالکلی دانه هایC.spinosa و آبی برگ M.alba را با دوزهای 200، 400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن به صورت جدا و توام و گلی بن کلامید با دوز 600 میکروگرم برکیلوگرم خورانده شد. در شرایط ناشتا از موش ها خونگیری انجام و سطح گلوکز به روش آنزیمی و تری گلیسرید، کلسترول و لیپوپروتئینها با کیتهای شرکت پارس آزمون به روش اسپکتروفتومتری تعیین شد. یافته‌ها: عصاره توت بهترین اثر را دوز mg/kg 200 بر کاهش میزان گلوکز خون (mg/dl 16±26/92) داشت (01/0p<). در غلظت mg/kg800 باعث کاهش کلسترول (mg/dl 16±8/74)، تری گلیسرید (mg/dl 12±7/25) (05/0p<) و میزان LDL(mg/dl 5/1±2/10) گردید. اما در دوز mg/kg400 میزان HDL را به (mg/dl 5/2±2/63) افزایش داد (05/0p<). عصاره کبر نیز در غلظت mg/kg200 بهترین اثر را برکاهش گلوکز خون (mg/dl 16±1/117) و تری گلیسرید (mg/dl 2/14±02/82) داشت. اما غلظت mg/kg 800 باعث کاهش کلسترول (mg/dl 1±3/83) و LDL(mg/dl 1/2±7/9) گردید (05/0p<). غلظت mg/kg 400، HDL را (mg/dl 7/19±8/74) افزایش داد. عصاره این دو گیاه به صورت توام در غلظت mg/kg200 منجر به کاهش گلوکز خون (mg/dl 24±4/106) و تری­گلیسرید (mg/dl 18±23/73) گردید (05/0p<). غلظت توام mg/kg800، کلسترول (mg/dl 4/2±4/69) و LDL(mg/dl 9/3±4/14) را کاهش داد (05/0p<) و دوز mg/kg 400، HDL را (mg/dl 17±5/60) افزایش داد (01/0p<). نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد که در عصاره C.spinosa و M.alba مواد (یا ماده) موثره وجود دارد که خاصیت کاهش قند خون و چربی ها را دارد.