جواد عرفانی مقدم

کنار و عناب (Ziziphus spp.) از میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری می‌باشند. در پژوهش حاضر 72 نمونه از پنج گونه‌ی متعلق به جنس Ziziphus که از بخش‌های مختلف استان خوزستان و ایلام جمع‌آوری شده بودند بر اساس صفات برگ و میوه ارزیابی شدند. نتایج ارزیابی خصوصیات ریختی نشان داد تنوع بالایی در برخی از صفات مانند وزن میوه، نسبت گوشت به بذر، اندازه برگ، نسبت قند به اسید میوه وجود داشت. در میان نمونه‌ها بیشترین و کمترین وزن میوه به ترتیب متعلق به دو گونه Z. mauritiana و Z. nummularia بود. دامنه تغییرات وزن میوه در این پژوهش بین 96/0 تا 46/21 گرم بدست آمد. همچنین، در بخش دوم این پژوهش 30 نمونه از میان ژنوتیپ‌های بررسی شده که دارای وزن میوه بیشتر بودند انتخاب و تنوع ژنتیکی میان آنها با 15 آغازگر ISSR بررسی شد. در مجموع 166 آلل از 15 مکان ISSR شناسایی و اندازه آلل‌ها در محدوده 170 تا 1500 جفت‌باز متغیر بود. تعداد آلل‌های مشاهده شده برای هر مکان در دامنه 6 (LBMB-B) تا 15 (HB12 و HB14) آلل با میانگین 06/11 آلل برای هر مکان بود. شاخص محتوای اطلاعات چندشکلی برای مکان‌های HB14 و UBC-826 بالا (81/0) و برای مکان LBMB-B دارای کمترین مقدار (65/0) و میانگین آن 76/0 در بین همه مکان‌های ISSR بود.