جواد عرفانی مقدم

امروزه، کاربرد مواد تنظیم کننده رشد گیاهی، در بهبود مقاومت گیاهان به تنش خشکی افزایش یافته است. از این رو به‌منظور بررسی اثر سالیسیلیک اسید بر فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز و محتوای فنل و فلاونوئید کل گیاه گل سازویی تحت تنش کم-آبی آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل تنش کم‌آبی در چهار سطح (100، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی) و محلول‌پاشی با سالیسیلیک اسید در دو سطح (0 و 5/1 میلی‌مولار اسید) بود. نتایج نشان داد در 75 و 25 درصد ظرفیت زراعی محلول‌پاشی با سالیسیلیک اسید، میزان مالون دی آلدئید را به‌ترتیب 81/17 و 04/34 درصد در مقایسه با تیمار عدم محلول‌پاشی کاهش داد. همچنین کاربرد محلول‌پاشی میزان نشت یونی را تحت شرایط تنش شدید خشکی کاهش داد. محلول‌پاشی با سالیسیلیک اسید تحت شرایط 100، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی، مقدار فنل کل را به‌ترتیب به‌میزان 92/20، 00/33، 84/10 و 19/10 درصد افزایش داد. تحت شرایط تنش شدید خشکی، محلول‌پاشی با اسید سالیسیلیک میزان فلاونول و فلاونوئید را در مقایسه با شاهد افزایش داد. با اعمال تنش خشکی، فعالیت آنزیم کاتالاز در مقایسه با عدم تنش خشکی به‌ترتیب 09/36 و 65/67 درصد افزایش یافت. همچنین بیشترین مقدار فعالیت آنزیم پراکسیداز (07/1 واحد در میلی‌گرم پروتئین در دقیقه) در شرایط 25 درصد ظرفیت زراعی با محلول‌پاشی با سالیسیلیک اسید و کمترین میزان آن در شرایط 100 درصد ظرفیت زراعی به‌دست آمد. با توجه به مطالب ذکر شده می‌توان نتیجه گرفت که سالیسیلیک اسید باعث بهبود رشد و تولید متابولیت‌های ثانویه (فنل، فلاونول و فلاونوئید) در گیاه گل سازویی تحت شرایط تنش و عدم تنش خشکی گردید.