جواد عرفانی مقدم

با توجه به تاثیر تغذیه بهینه و نوع کود استفاده شده بر کمیت و کیفیت اسیدهای چرب زیتون، در این پژوهش اثر محلولپاشی پتاسیم و سیلیسیم به شکل نانوذرات بر ترکیبات اسیدهای چرب روغن زیتون رقم زرد بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در بهار و تابستان سال 1400طراحی و در دره شهر استان ایلام اجرا شد. نانوذرات پتاسیم در سه سطح (صفر، 400و 800میلیگرم در لیتر) و نانوذرات سیلیسیم نیز در سه سطح (صفر، 30و 60میلیگرم در لیتر) بصورت محلولپاشی استفاده گردید. نتایج محلولپاشی با این ترکیبات اثر معنیداری بر ترکیب روغن زیتون داشت و میزان اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع در تیمارهای آزمایشی افزایش یافت، بهطوریکه بیشترین میزان اسیدهای چرب اشباع ( 19/24درصد) و اسید پالمیتیک (15/47 درصد) در تیمار ترکیبی 800میلیگرم بر لیتر پتاسیم و 60میلیگرم بر لیتر سیلیسیم به دست آمد. در حالیکه اسید آراشیدیک ( 0/94درصد) در تیمار 400میلیگرم بر لیتر پتاسیم و 30میلیگرم بر لیتر سیلیسیم و اسید استئاریک (3/37 درصد) در تیمار 400میلیگرم بر لیتر پتاسیم بیشترین میزان را داشتند. حداکثر اسیدهای چرب چند غیر اشباعی اسید لینولنیک ( 1/24درصد) و لینولئیک ( 12/12درصد) در تیمار 800میلیگرم بر لیتر پتاسیم و 30میلیگرم بر لیتر سیلیسیم حاصل شد. تیمارهای غیرترکیبی 800میلیگرم بر لیتر پتاسیم و یا 60میلیگرم بر لیتر سیلیسیم منجر به تشکیل حداکثر اسید اولئیک، پالمیتولئیک، اسیدهای چرب غیر اشباع و اسیدهای چرب تک غیر اشباعی شدند. بر اساس نتایج این پژوهش نشان داد که غلظت متوسط پتاسیم برای بهبود اسیدهای چرب اشباع و غلظت بالاتر آن برای اسیدهای چرب غیراشباع مناسبتر باشد. همچنین محلولپاشی هر کدام از عناصر مغذی نانوپتاسیم و نانوسیلیسیم برای بهبود اسیدهای چرب تک غیراشباعی مفید بوده و استفاده توام از این دو نانو ذره برای بهبود اسیدهای چرب چند غیراشباعی و اسیدهای چرب اشباع مناسبتر باشد