جواد عرفانی مقدم

گلابی یکی از محصولات مهم میوه در خانواده گلسرخیان است که بیش از سه هزار سال در مناطق معتدله مورد کشت و کار قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، تنوع مورفو-فیزیولوژیکی برخی نمونه‌های گلابی بر اساس صفات کمی و کیفی مهم بود. نتایج ارزیابی صفات مورد بررسی نشان داد تنوع بالایی در برخی از خصوصیات مانند اندازه میوه، موقعیت بیشترین قطر میوه، شکل میوه، شکل نوک و قاعده برگ وجود دارد. در این بررسی تجزیه کلاستر به روش وارد (Ward) و با استفاده از تمام صفات مورد بررسی صورت گرفت و نمونه‌های متعلق به هر گونه در شاخه های مجزا با تنوع بالا تفکیک شدند. نتایج تجزیه همبستگی ساده صفات نشان داد که صفات مرتبط با برگ از جمله طول پهنک و عرض پهنک همبستگی مثبت و معنی داری با صفات مرتبط با میوه مانند وزن میوه و اندازه میوه دارد. نتایج تجزیۀ به عامل های اصلی نشان داد، 7 عامل اصلی نزدیک به 81% از واریانس کل را توجیه می کند. در بین عامل ها، فاکتور اول و دوم که بیش تر مربوط به صفات کمی مرتبط با میوه و برگ بود نزدیک به 9/33% واریانس را توجیه کرده است. واژه‌های کلیدی: گلابی، همبستگی، تجزیه به عامل‌ها، تنوع