عارضه سفیدشدگی آریل (Aril paleness disorder) در انار که به نامهای کمرنگی یا رنگپریدگی آریل نیز شناخته میشود، یک عارضه فیزیولوژیک نوظهور است که شدیداً بر کیفیت درونی، ارزش بازار و پتانسیل آنتیاکسیدانی میوه انار تأثیر منفی میگذارد. این عارضه که با کاهش قابل توجه یا توسعه نامنظم رنگدانههای قرمز در آریلها مشخص میشود، حاصل برهمکنش پیچیده عوامل ژنتیکی، فیزیولوژیکی، محیطی و تغذیهای است. در سالهای اخیر، بیرنگی آریلها به یک مسئله بحرانی در مناطق اصلی تولید انار، به ویژه در ایران، تبدیل شده است. این مقاله مروری، یافتههای اخیر در مورد سببشناسی، سازکارهای موثر و مدیریت تلفیقی را با تمرکز ویژه بر بینشهای حاصل از پژوهشهای مولکولی و بیوشیمیایی ترکیب میکند. عوامل مهم و موثر در بروز عارضه سفیدشدگی آریل انار شامل: حساسیت رقم، کاهش بیان ژنهای بیوسنتز آنتوسیانین بویژه ژن UFGT، کمبود عناصر معدنی حیاتی (کلسیم، آهن، روی) و تنشهای محیطی مانند دمای بالا، شوری خاک و آبیاری با آب شور است. برخلاف فرضیههای قبلی، شواهد جدید نشان میدهد که تنش اکسیداتیو و تخریب آنتوسیانین ممکن است در درجه دوم نسبت به اختلال در بیوسنتز آن قرار گیرند. مدیریت مؤثر این عارضه نیازمند یک رویکرد مدیریت تلفیقی است که ترکیبی از انتخاب ارقام متحمل، تغذیه بهینه برگی (بهویژه کلسیم، پتاسیم، آهن و روی)، محلولپاشی با سیلیسیم و کائولین، مدیریت تاج برای کاهش تنش گرمایی با استفاده از روشهای هرس و تربیت مناسب، سامانههای سایهدهی و آبیاری دقیق را در بر میگیرد. این مقاله مروری، دانش فعلی را از جنبههای مختلف بررسی کرده، شکافهای موجود برای شناسایی این عارضه را برجسته و جهتگیریهای پژوهشی آینده، از جمله کاربرد فناوریهای اُمیکس و ویرایش ژنوم را برای توسعه راهکارهای پایدار برای رفع این عارضه پیشنهاد کرده است.
