گلابی یکی از مهمترین میوههای مناطق معتدله در سراسر جهان بعد از سیب است. در این پژوهش 54 رقم و ژنوتیپ گلابی از سه گونه مختلف که از مناطق هلیلان، زردلان و ایلام جمعآوری شدند بر اساس 29 صفت کمی و کیفی میوه، برگ مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج ارزیابی صفات مورد بررسی نشان داد در برخی از صفات مانند ابعاد میوه و برگ، وضعیت خار در شاخه و وزن میوه تنوع بالایی بین نمونهها وجود دارد. نتایج حاصل از مقایسه میانگین صفات ارزیابی شده چهار گروه مورد مطالعه (متعلق به سه گونه) نشان داد چهار گروه در بیشتر صفات مورد مطالعه با هم اختلاف معنیداری دارند و تنها در پنج صفت بریدگی حاشیه برگ، عمق بریدگی حاشیه برگ، موقعیت بیشترین عرض پهنک، نسبت طول به قطر میوه، تقارن در برش طول میوه و نسبت قند به اسید میوه اختلاف معنیدار نداشتند. بیشترین میزان وزن میوه مربوط به گونه communis با وزن 151 گرم بود که با بقیه گروهها در سطح احتمال یک درصد اختلاف معنیداری داشت. نتایج تحقیق حاضر نشان داد وزن و ابعاد میوه، وضعیت خار و ویژگیهای مربوط به اندازه برگ دارای بالاترین قدرت تمایز بودند و از این رو برای ارزیابی مورفولوژیکی تودههای گلابی پیشنهاد میشوند. نتایج کلی حاصل از این تحقیق نشان داد ژنوتیپهای مورد بررسی گلابی دارای تنوع نسبتاً بالایی از نظر صفات مورفولوژیکی هستند که میتوانند به عنوان منابع ژنتیکی با ارزشی در مطالعات و گلابی مورد استفاده قرار بگیرند.
