گلابی یکی از محصولات مهم میوه در خانواده گلسرخیان است که بیش از سه هزار سال در مناطق معتدله کشت شده است. هدف از این پژوهش، ارزیابی تنوع ژنتیکی و گروهبندی ارقام مطالعهشده گلابی براساس صفات کمّی و کیفی مهم و تعیین فاصله ژنتیکی بین آنها بود. بدین منظور این پژوهش با ارزیابی 47 رقم و ژنوتیپ گلابی از گونه های اروپایی، آسیایی و وحشی در گروه علوم باغبانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج انجام شد. نتایج ارزیابی صفات بررسیشده نشان داد تنوع بالایی در برخی خصوصیات مانند اندازه میوه، موقعیت بیشترین قطر میوه، شکل میوه، شکل نوک و قاعده برگ وجود دارد. در این بررسی تجزیه کلاستر به روش وارد (Ward) و با استفاده از تمام صفات بررسیشده انجام شد. ژنوتیپ های بررسیشده در فاصلۀ 20 به سه گروه اصلی تقسیم شدند بهطوریکه گونه آسیایی، گونه های وحشی و گونه اروپایی در گروه های جداگانه قرار گرفتند. نتایج تجزیه همبستگی ساده صفات نشان داد که صفات مرتبط با برگ ازجمله طول پهنک و عرض پهنک همبستگی مثبت و معناداری با صفات مرتبط با میوه مانند وزن میوه و اندازه میوه دارد. وزن میوه همبستگی منفی با مقدار قند و اسید داشت. نتایج تجزیه به عامل های اصلی نشان داد، 9 عامل اصلی نزدیک به 80درصد از واریانس کل را توجیه میکند. در بین عاملها، فاکتور اول و دوم که بیشتر مربوط به صفات کمّی مرتبط با میوه و برگ بود نزدیک به 32درصد واریانس را توجیه کرده است.
