پایش مستقیم رطوبت خاک و استخراج دادههای رطوبت به صورت نقطهای نه تنها پر هزینه و وقتگیر است، بلکه در سطوح وسیع، غیر عملی است. این در حالی است که خشکسالی پدیدهای منطقهای بوده و برای پایش آن به دادههای وسیع و منطقهای نیاز است از این رو، برآورد رطوبت خاک با استفاده از دادههای هواشناسی گزینهای مناسب است. پژوهش حاضر با بررسی امکان برآورد رطوبت خاک جنگل از طریق پارامترهای آب و هوایی از جمله بارندگی، دمای متوسط، میانگین حداکثر دما، میانگین حداقل دما، رطوبت نسبی، حداقل دمای مطلق، حداکثر دمای مطلق و رطوبت نسبی انجام شد. برای این منظور، در دو دامنه جنوبی و شمالی رویشگاه جنگلی ملهسیاه در ایلام، تعداد ١٨ جفت حسگر سنجش رطوبت در عمقهای ۵٠، ٧٠ و ١١٠ سانتیمتری نصب و رطوبت خاک، با استفاده از دستگاه تیدیآر5 در فاصله زمانی ماهانه در مدت سه سال متوالی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که میتوان از شاخصهای هواشناسی برای برآورد بیلان رطوبت خاک در عرصههای جنگلی مورد مطالعه، که اندازهگیری مستمر و گسترده رطوبت خاک در آنها مشکل است، بهنحو مطلوبی استفاده کرد. میزان رطوبت خاک این منطقه در شهریور ماه به حداقل خود میرسد. رطوبت ماهانه خاک، حتی در عمق زیاد، بیشترین همبستگی را با پارامترهای اقلیمی همان ماه داشته و در این رابطه میانگین دما و رطوبت نسبی هوا به ترتیب بیشترین همبستگی را نشان داد. مقدار ضریب تبیین (R2) برای رابطه رگرسیونی، حدود ٩۳/٠ بود که نشان دهنده برآورد بسیار مناسب رطوبت خاک به وسیله مدل میباشد. لذا بطورکلی میتوان نتیجه گرفت که بر اساس پارامترهای حاصل از ایستگاههای هواشناسی نزدیک، میتوان وضعیت بیلان رطوبت خاک جنگل را به نحو مناسبی برآورد و حتی حداقل برای یک ماه آتی پیشبینی نمود.
