جعفر حسین زاده

هدف این پژوهش بررسی برخی عوامل محیطی زوال جنگل‌های زاگرس در استان ایلام بود. در این راستا، لایه‌های رستری ارتفاع از سطح دریا، شیب، جهت، سایه‌دامنه، شکل زمین و سازند در جنگل‌های زاگرسی استان ایلام تهیه شد. نقشه پراکنش پوشش جنگلی زنده و خشکیده نیز با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 8 به‌دست آمد. سپس، درصد پوشش خشکیده جنگل در هر طبقه خاص از عوامل مورد بررسی با استفاده از GIS محاسبه شد. نتایج نشان داد که 37/2 درصد از تاج‌پوشش کل درختان خشکیده بود. اختلاف تاجپوشش خشکیده در سطح شکل‌های مختلف زمین ناچیز بود. بیشینه‌ و کمینه سطوح خشکیده پوشش جنگل به‌ترتیب در جهت‌های جنوبی (7/2 درصد) و شمالی (73/1 درصد)، شیب 20-0 درصد (6/2 درصد) و بیش از 80 درصد (52/1 درصد)، ارتفاع کمتر از 1300متر (36/3 درصد) و بیش از 1700متر (52/0 درصد)، سایه‌دامنه 102-0 (56/2 درصد) و 255-204 (82/0 درصد)، سازند گچساران (08/5 درصد) و سازند آسماری-شهبازان (96/0 درصد) مشاهده شد. بر این ‌اساس، مقادیر خشکیدگی در شیب‌های جنوبی 9/35 درصد بیشتر از شیب‌های شمالی، سایه‌دامنه کم 68 درصد بیشتر از سایه‌دامنه زیاد و ارتفاعات پایین 5/84 درصد بیشتر از ارتفاعات بالا بود. خشکیدگی بیشتر جنگل در دامنه‌های کمتر سایه‌گیر و ارتفاعات پایین که از شرایط محیطی خشک‌تری برخوردار است، بیان‌گر نقش مؤثر خشکسالی‌های اخیر در تشدید روند خشکیدگی این جنگل‌ها‌ می‌باشد.