جادههای جنگلی به عنوان زیرساختهای خطی توسعه، نقشی دوگانه در مدیریت و بهرهبرداری از منابع طبیعی ایفا میکنند. در حالی که این مسیرها میتوانند به تسهیل دسترسی برای فعالیتهای حفاظتی و احیایی کمک کنند، گسترش بیرویه و غیرکارشناسی آنها اغلب منجر به بروز آسیبهای جدی بر ساختار و عملکرد اکولوژیکی جنگلها میشود. این مقاله به بررسی اثرات زیستمحیطی جادههای جنگلی در اکوسیستمهای جنگلی میپردازد. یافتههای حاصل از بررسی منابع علمی و مطالعات موردی نشان میدهد که ایجاد جاده در عرصههای جنگلی موجب قطعهقطعه شدن زیستگاهها، افزایش نرخ فرسایش خاک، تغییر الگوهای هیدرولوژیکی، نفوذ عوامل مخرب انسانی، و تشدید خطر وقوع آتشسوزی میگردد. همچنین، این زیرساختها از طریق ایجاد اختلال در مسیرهای مهاجرت گونهها و تخریب پوشش گیاهی حاشیهای، تنوع زیستی را تهدید میکنند. در مقابل، در برخی شرایط با اعمال مدیریت مناسب، جادهها میتوانند بستری برای اجرای عملیات احیای اکوسیستم، کنترل آتش و پایش جنگلها فراهم سازند. در پایان، راهکارهایی برای کاهش اثرات منفی جادهها و تقویت کارکرد حفاظتی آنها ارائه شده است. نتایج این مقاله میتواند برای برنامهریزی محیطزیستی و سیاستگذاری در حوزه منابع طبیعی کشور مؤثر واقع شود.
