جنگلهای زاگرس، مهمترین رویشگاه بلوط ایرانی )brantii Quercus )در ایران، طی دهههای اخیر با فشارهای انسانی و تغییرات محیطی مواجه شدهاند که سالمت و پایداری آنها را تهدید میکند. این مطالعه با هدف تحلیل رابطهی سالمت تنه درختان بلوط با پایداری جنگلهای زاگرس در سه تودهی جنگلی استان ایالم: پایینبند )قالرنگ 1400-1150 متر(، میانبند )سیوان -1650 1400 متر( و باالبند )مانشت 1650-1900 متر( بر اساس الگوی الریو انجام شد. برای این منظور، 450 درخت بلوط دانهزاد در دو طبقهی قطری ) 35> و 35< سانتیمتر( از نظر انواع آسیب های تنه شامل زخم، حفره، خشکیدگی و آسیبهای ترکیبی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میزان آسیب درختان با افزایش ارتفاع از سطح دریا کاهش مییابد و درختان با قطر کمتر، آسیبپذیرتر هستند. بیشترین درصد آسیبها در مناطق پایینبند و در طبقهی قطری اول مشاهده شد، در حالی که درختان قطورتر و ارتفاعات باالبند سالمت بیشتری از خود نشان دادند. بررسی انواع آسیبها نشان داد که زخمهای تنه بیشترین فراوانی را داشته و آسیبهای ترکیبی )زخم و حفره یا خشکیدگی( در ارتفاعات پایینتر شایعتر است. این یافتهها نشان میدهد که سالمت تنه درختان بلوط شاخصی مهم برای ارزیابی پایداری اکولوژیکی جنگلهای زاگرس است و مدیریت پایدار این جنگلها نیازمند کاهش فشارهای انسانی، پایش مستمر و اجرای برنامههای حفاظتی و احیا در مناطق آسیبدیده است.
