جبار جمالی

نتایج تحقیقات اخیر نشان دهنده تاثیر ترکیبات فعال گیاهی بر غلظت لیپیدهای پلاسما در جهت بهبود شاخصهای سلامت در حیوانات مصرف کننده غذاهای با چربی و کلسترول بالا میباشد. هرگونه تغییر غیرطبیعی در تعادل و متابولیسم لیپید و کلسترول خون و بافتها حیوان را با بروز بیماری‌های متابولیکی مختلف مواجه میکند. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر عصاره کهورک و زردچوبه بر تغییرات وزن بدن، غلظت لیپیدهای سرم، ظرفیت آنتی-اکسیدانی، غلظت آنزیمها و بافتشناسی کبد موشهای آزمایشگاهی بود. در این مطالعه از 42 سر موش سوری نر بالغ با میانگین وزن 5/2±28 گرم استفاده شد. موشهای بر اساس وزن بدن به 6 گروه تقریبا یکسان تقسیم و به طور تصادفی به تیمارهای آزمایشی اختصاص داده شدند. موش‌های 5 گروه به استثناء گروه شاهد به مدت چهار هفته با جیره حاوی 2 درصد کلسترول تغذیه و تیمارهای آزمایشی از ابتدای هفته پنجم اعمال شدند. تیمارهای آزمایشی شامل 1- موشهای گروه شاهد (عدم دریافت کلسترول، آتورواستاتین، عصاره کهورک و عصاره زردچوبه)، 2- موش-های هایپرکلسترولمیک، 3- موشهای هایپرکلسترولمیک دریافتکننده آتورواستاتین، 4- موشهای هایپرکلسترولمیک دریافت کننده عصاره کهورک، 5- موشهای هایپرکلسترولمیک دریافتکننده عصاره زردچوبه و 6- موشهای هایپرکلسترولمیک دریافتکننده عصاره کهورک و عصاره زردچوبه بودند. موشها عصاره کهورک (100 میلیگرم به ازاء هر کیلوگرم وزن بدن)، عصاره زردچوبه (1000 میلیگرم به ازاء هر کیلوگرم وزن بدن) و آتورواستاتین (20 میلیگرم به ازاء هر کیلوگرم وزن بدن) را با روش گاواژ دریافت کردند. نتایج نشان داد که وزن بدن موش‌های تیمار دوم (هایپرکلسترولمیک) در پایان آزمایش در مقایسه با سایر گروهها بیشتر بود. غلظت کلسترول کل، VLDL- کلسترول و گلوکز سرم موشهای هایپرکلسترولمیک دریافت کننده آتورواستاتین (تیمار 3) در مقایسه با سایر گروهها پایینتر بود. موشهای هایپرکلسترولمیک دریافت کننده زردچوبه در مقایسه با سایر موشها دارای غلظت تریگلیسرید سرمی کمتری بودند. بیشترین غلظت HDL- کلسترول و فعالیت آلانین آمینوترانسفراز به ترتیب در سرم موشهای گروه شاهد و هایپرکلسترولمیک مشاهده شد. غلظت LDL- کلسترول، ظرفیت آنتی-اکسیدانی کل و فعالیت آسپارتات آمینوترانسفراز سرم موشها تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. غلظت مالوندیآلدئید سرم موشهای هایپرکلسترولمیک دریافت کننده عصاره کهورک در مقایسه با سایر گروهها تمایل به کاهش داشت. مشاهدات هیستوپاتولوژیکی نشان دهنده رسوب مقادیر فراوان وزیکول‌های چربی در سیتوپلاسم هپاتوسیت‌های کبد موشهای هایپرکلسترولمیک بود. همچنین استئاتوز شدید بافت کبد و افزایش اندازه سلول‌های کبدی باعث ظاهر حبابی و کف‌آلوده و تغییر در آرایش سلول‌های آن شد. اما تجویز عصاره کهورک به تنهایی یا همراه با عصاره زردچوبه موجب بهبودی و درمان اثرات مخرب فوق شد و به نظر می‌رسد که اثر درمانی عصاره کهورک و زردچوبه به ترتیب بر تغییرات بافتی و بیوشیمایی محسوس‌تر بود. بنابراین، با توجه به اثرات سینرژیک عصاره کهورک و زردچوبه می‌توان از آن‌ها برای پیشگیری یا درمان عوارض ناشی از هایپرکلسترولمی و چاقی استفاده کرد