جواد میرزایی

هدف از این پژوهش پیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بینی و بررسی روند تغییرات کاربری اراضی در منطقه حفاظت شده مانشت و قلارنگ در استان ایلام با استفاده از تصاویر ماهواره‌‌‌ای لندست (تصاویر TMسال‌های 1363، 1378 و OLA سال 1393) است. پس از تصحیح هندسی و اتمسفریک در این تصاویر ماهواره‌ای، چهار کاربری زراعت، باغ، مرتع و جنگل در منطقه مورد مطالعه شناسایی شد. برای طبقه‌‌بندی تصاویر ماهواره‌ای از مقایسه روش‌های حداکثر احتمال و نزدیکترین همسایه و برای شناسایی تغییرات کاربری از روش‌های مقایسه بعد از طبقه‌بندی، تفاوت شاخص پوشش گیاهی (NDVI) و تفاوت تجزیه مؤلفه‌های اصلی (PCA) استفاده شد. پیش‌بینی تغییرات کاربری در سال 1403 با استفاده از مدل تلفیقی سلولی خودکار و زنجیره مارکوف انجام شد. به طور کلی طبقه‌بندی تصاویر مورد استفاده با روش حداکثر احتمال صحت بیشتری را نسبت به روش نزدیک‌ترین همسایه ارائه کرده است. براساس نتایج طبقه‌بندی طی دوره 1393-1363 کاهش در سطح اراضی مرتعی و جنگل و افرایش در اراضی باغی و زراعی مشاهده شد. در روش مقایسه پس از طبقه‌بندی بیشترین تغییرات در طی دوره 1378-1363 مربوط به تبدیل جنگل به زراعت، در دوره 1393-1378 مربوط به تبدیل جنگل به مرتع بود. پیش‌بینی تغییرات برای سال 1403 نشان داد که اراضی زراعی 10/1 درصد، باغی 52/0 درصد افزایش و سطح مراتع و جنگل‌ها به ترتیب 76/0 درصد و 86/0 درصد کاهش می‌یابد. براساس نتایج استفاده از تصاویر لندست در تلفیق با مدل مارکوف در مدلسازی تغییرات کاربری اراضی از صحت و دقت بالایی برخوردار است و می‌تواند در تصمیم‌گیری و مدیریت منطقه مؤثر باشد.