تحلیل رفتار متقابل نظریهای است برای شناخت رفتار، احساس و ذهنیت افراد در بستر روابط شخصیتهاست که در آن تصویری از ساختار روانی انسانها ارائه میگردد. بر اساس این نظریه میتوان به تحلیل روابط اشخاص داستانی پرداخت تا شناخت بهتری از رفتارها و افکار و احساسات پیچیدهی انسانهایی که حیوانات نماد آنان هستند و هر یک در مقام والد، بالغ و کودک نقش ایفا میکنند، به دست آورد. این نظریه به لحاظ کاربرد در حل مشکلات احساسی و رفتاری و کمک برای بهتر شدن رفتارهای افراد، و این که خود را بهتر بشناسیم، کاربرد ویژهای دارد. بررسی نظریه شخصیت برن در چنین حکایاتی مشخص میکند که اَشخاص در ارتباطهای متقابل خود با دیگران چگونه از اَبعاد مختلف شخصیتی خود بهره میگیرند و چگونه شخصیّت خود را در قالب رفتارهایشان آشکار میسازند و با دیگران رفتار میکنند. این مقاله به شیوهی توصیفی و تحلیلی و بر اساس نظریهی اریک بِرن، رفتار شخصیتهای حکایت «شغالِ خرسوار» مرزبان نامه را بررسی و تجزیه و تحلیل میکند. بررسی روابط شخصیّتهای این حکایت نشان میدهد که شخصیتهای این حکایت از بین ابعاد مختلف شخصیتی بُعد شخصیتی والد بیشترین حضور را در رفتارهای اشخاص دارد. روابط شخصیّتهای حکایت در ابتدا از نوع متقاطع است و در ادامه به تعامل و ارتباط مکمّل تبدیل میشود و تا حدودی رفتارها در جهت تأمین اهداف همدیگر است که در پایان حکایت روابط از نوع متقاطع شده و به اختلال در رفتار آنها منجر میشود و هر شخص برای رسیدن به هدف خود رفتار و تلاش میکند.
