یکی از مشکلات اصلی مناطق خشک و نیمهخشک حاکمیت پدیده بیابانزایی است. بنابراین، شناخت و پیشبینی عوامل مؤثر در پیشرفت پدیده بیابانزایی میتواند در مدیریت بهتر این مناطق مؤثر واقع شود. هدف از این تحقیق ارزیابی صحت مدل شبکه عصبی مصنوعی در پیشبینی روند بیابانزایی و انتخاب مؤثرترین معیار بیابانزایی در دشت دهلران با استفاده از مدل ایرانی ارزیابی وضعیت بیابانزایی (IMDPA) است. در این روش دو معیار آب و اقلیم به عنوان عوامل مؤثر در بیابانزایی انتخاب شدند. برای معیار اقلیم سه شاخص بارش سالانه، شاخص SPI و تداوم خشکسالی و برای معیار آب پنج شاخص افت آب، نسبت جذب سدیم، کلر، هدایت الکتریکی و کل مواد محلول در آب ارزیابی شد. با استفاده از مدل مذکور هر شاخص امتیازدهی شد. سپس با میانگین هندسی نقشههای معیار و شدت بیابانزایی در نرمافزار ArcGIS®93 برای دوره مورد نظر تهیه شد. در نهایت دادهها به شبکه عصبی مصنوعی جهت پیشبینی وارد شدند. نتایج نشاندهنده کارایی بالای مدلهای شبکه عصبی مصنوعی در پیشبینی روند بیابانزایی بود به گونهای که دقت شبکه بالای 80 درصد و میانگین مربعات خطا کمتر از یک بدست آمد. همینطور بر اساس نتایج بدست آمده برای دوره پیشبینی شده مهمترین معیارهای احتمالی تأثیرگذار بر شدت بیابانزایی منطقه به ترتیب معیارهای اقلیم و آب با متوسط وزنی 2 (متوسط زیر کلاس 1، 2 و 3)، 84/1 (متوسط زیر کلاس 1 و 2) رتبهبندی گردیدند.
