سیلاب یکی از ویرانگرترین بلایای طبیعی جهان است که سالانه خسارات گستردهای در زمینههای اقتصادی، زیربنایی و زیستمحیطی به جوامع انسانی وارد میکند. از آنجا که وقوع سیلاب اجتنابناپذیر است، ارزیابی دقیق خطر و شناسایی نواحی مستعد سیلاب نخستین گام در مدیریت ریسک و کاهش خسارات آن به شمار میرود. هدف از تحقیق حاضر، پهنهبندی خطر سیلاب در شهرستان فاریاب استان کرمان و با بهرهگیری از منطق فازی و GIS میباشد. بدین منظور 12 پارامتر مؤثر شامل فاصله از رودخانه، شیب، ارتفاع، تراکم زهکشی، پوشش گیاهی، کاربری اراضی، بارش، TPI، TWI، نفوذپذیری خاک، زمینشناسی و سازههای رودخانهای انتخاب شدند. بر اساس وزندهی پارامترها از طریق روش AHP فاصله از رودخانه با 5/%25 بیشترین و سازندهای زمینشناسی با 2% کمترین وزن را به خود اختصاص دادند. با توجه به بیشترین انطباق خروجیها با مشاهدات میدانی، عملگر فازی SUM به عنوان روش تلفیق نهایی انتخاب شد. خروجی مدل نشان داد که تنها حدود %1 از مساحت شهرستان در محدوده خطر زیاد و خیلی زیاد سیلاب قرار دارد. صحتسنجی نتایج با دادههای خسارات واقعی سیلابهای گذشته، انطباق بالایی میان مناطق پرخطر مدل و نقاط آسیبدیده را نشان داد. این نتیجه بیانگر دقت و کارایی بالای رویکرد فازی-GIS در مدلسازی خطر سیلاب در مناطق نیمهخشک نظیر فاریاب است. در نهایت، این روش میتواند ابزار قابل اعتمادی برای برنامهریزی شهری، مدیریت بحران، مکانیابی سازههای کنترل سیلاب و کاهش خسارات آتی باشد.
