کبری حیدربیگی

این مطالعه با هدف تعیین شاخص های انرژی و اثرات زیست محیطی در فرآیند پرورش ماهی در استان ایلام صورت گرفت. آب و هوای مناسب و وجود چشمه های آب سرد در کوهستان های استان ایلام باعث رونق پرورش ماهی در این استان شده است. اطلاعات مورد نیاز به روش پرسش نامه ای و مصاحبه به دست آمد و سپس انرژی های ورودی و خروجی و شاخص‌های انرژی و زیست محیطی به روش ارزیابی چرخه حیات و با استفاده از نرم افزار سیماپرو محاسبه شد. نتایج نشان داد که کل انرژی ورودی به ازای تولید یک تن ماهی سردآبی (ماهی قزل‎آلا رنگین‎کمان) برابر 7/44618 مگاژول می باشد. خوراک ماهی پروار با 61/38 درصد بیشترین سهم انرژی در تولید ماهی قزل‎آلارنگین‎کمان را به خود اختصاص داد. شاخص‌های نسبت انرژی، بهره‌وری انرژی، شدت انرژی، و افزوده خالص انرژی به ترتیب برابر با 1784/0، kg/MJ 02214/0، MJ/kg 61/44، MJ/ton 7/36658- محاسبه شد. در مزارع پرورش ماهیان سردآبی سهم انرژی مستقیم و غیرمستقیم به ترتیب برابر 16/42، 83/52 درصد بود. پس از نرمال‌سازی شاخص‌های زیست‌محیطی مشخص شد که در تولید ماهی، شاخص سمیت آب‌های آزاد و پس از آن شاخص‌های تخلیه منابع فسیلی، پتاسیل اسیدی شدن، گرمایش جهانی و اختناق دریاچه‌ای نسبت به سایر گروه‌های اثر دارای مقادیر بیشتری بودند. بیشترین بارهای محیطی در مزارع پرورش ماهی از جانب فرآیند تولید بچه ماهی، خوراک، الکتریسیته، سوخت نفت، سولفات مس می‌باشد.