کبری حیدربیگی

آب و هوا همواره در سلامت و فعالیت بشر و در حیات کره زمین، نقش مهمی دارد. تاثیر تابش روزانه خورشید به عنوان یکی از فاکتورهای هواشناسی در بخش کشاورزی غیر قابل انکار است. هدف اصلی این پژوهش پیش‌بینی میزان تابش روزانه خورشید در شهر ایلام از استان ایلام با استفاده از مدل آنگستروم-پرسکات و شبکه‌های عصبی مصنوعی است. به این منظور داده‌های روزانه هواشناسی شامل پارامترهای دما، رطوبت، بارندگی، ساعات آفتابی (متغیرهای مستقل) و تابش (متغیر وابسته) از سازمان هواشناسی در بازه زمانی 1387 تا 1397 جمع‌آوری گردید. دقت معادله آنگستروم-پرسکات در تخمین میزان تابش خورشیدی، به دقت برآورد ضرایب a و b در معادله مذکور بستگی دارد. در این تحقیق، مدل‌های رگرسیون، ریتولد و فرر به منظور تخمین این ضرایب بررسی شد. به منظور ارزیابی مدل از شاخص‌های RMSE، MAE، MPE و R2 استفاده شد. نتایج ارزیابی مدل‌ها نشان داد که مدل رگرسیون با دقت 93% دارای بهترین عملکرد در برآورد ضرایب معادله آنگستروم-پرسکات بود. همچنین شبکه عصبی برای پیش‌بینی تابش خورشید با مقادیر روزانه ی حداکثر، حداقل و میانگین دما، رطوبت نسبی، دوره روشنایی و شماره ژولیوسی روز سال به عنوان ورودی و تابش خورشید به عنوان خروجی با ساختار 1-10-6 و با ریشه میانگین مربعات خطا 0200/0، میانگین خطای مطلق 0155/0، درصد میانگین خطای مطلق 0005/0 و ضریب همبستگی 99999/0 بهترین مدل برای پیش‌بینی میزان تابش روزانه می‌باشد.