کامران خیرعلی پور

چغندر قند با نام علمی Beta vulgaris گیاهی است دو ساله از تیره اسفناج که به صورت یک ‌ساله زراعت می‌شود و از آن قند استخراج می گردد. امروزه هدف اصلی در کشاورزی و صنعت، افزایش عملکرد، کاهش هزینه‌ها و آلایندگی‌های زیست محیطی است. بنابراین محاسبه و ارزیابی انرژی و آلایندگی‌ها بسیار مهم می‌باشد. با آنالیز انرژی‌های ورودی و خروجی می‌توان به شناسایی جریان سامانه تولید محصولات و شناخت نقاط ضعف و قدرت آن پرداخت. همچنین اقدام و اجرای هرگونه برنامه‌ای نیاز به دانش کافی و شناخت لازم از محیط زیست جهت حفاظت از آن دارد. این تحقیق در سال 1395 با هدف تحلیل و ارزیابی چرخه حیات تولید شکر در کارخانه قند فریمان انجام شد. در این مطالعه به بررسی انرژی مصرفی و تبعات زیست‌ محیطی تولید شکر پرداخته شده است. از روش ارزیابی چرخه حیات به منظور تعیین بارهای محیطی تولید این محصول استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که میزان کل انرژی نهاده در تولید یکصد تن شکر MJ12/4788690 است. مؤثرترین نهاده‌ی انرژی‌بر برای تولید شکر، گاز طبیعی با سهم 43 درصدی می‌باشد. شاخص‌های نسبت انرژی، بهره‌وری انرژی، شدت انرژی و افزوده خالص انرژی نیز به ترتیب 56/0، Kg/MJ02/0، MJ/kg9/47 و MJ/100ton-1 7/2075499- محاسبه شد. در این مطالعه سهم مصرف انرژی تجدیدناپذیر 35/97 درصد بود. در تحلیل و ارزیابی تأثیرات زیست‌ محیطی مشخص شد که بیش‌ترین بارهای محیطی به ترتیب از جانب چغندر قند، تجهیزات و ماشین ها، نایلون و سنگ آهک می‌باشد. همچنین تحلیل نتایج مشخص نمود که در تولید یکصد تن شکر گروه‌های اثر سمیت آب‌های آزاد، تقلیل منابع غیرآلی (سوخت‌های فسیلی)، گرمایش جهانی، سمیت آب‌های سطحی و پتانسیل اسیدی شدن بعد از نرمال‌سازی شاخص‌های زیست‌ محیطی نسبت به سایر گروه‌های اثر دارای اثرات زیست ‌محیطی قابل توجهی می‌باشند.