در میان آثار فقهی و حقوقی، موضوع خسارت مازاد بر دیه همواره یکی از مباحث چالشبرانگیز بوده است. اگرچه در متون متقدم فقهی عنوان مستقلی برای این بحث مشاهده نمیشود، اما در عصر معاصر، اهمیت عملی این موضوع در رسیدگیهای قضائی و جبران واقعی خسارتها سبب شده تا فقها و حقوقدانان توجه ویژهای به آن مبذول بنمایند. سوالی که مطرح است این است که در صورت وارد کردن جنایت بر مجنی علیه علاوه بر دیه مقرر، خساراتی مازاد بر آن از نظر فقهی حقوقی از جانی اخذ می گردد؟ از این رو، ضمن تحلیل مبانی فقهی همچون قواعد اتلاف، تسبیب و لاضرر، و با بررسی قوانین جدید، تلاش شده است روشن شود که آیا جبران هزینههای درمان، ازکارافتادگی، خسارات معنوی و سایر زیانهای ناشی از صدمه جسمانی، علاوه بر دیه امکانپذیر است یا خیر. تحلیل روایات، نظریات فقها، سیره عقلا و رویههای قضائی معاصر، گواه آن است که جبران تمامی خسارات وارده به زیاندیده با مبانی فقهی و عدالت ترمیمی سازگار است. این تحقیق بر ضرورت اصلاح نگرشها و قوانین به نفع حمایت گستردهتر از زیاندیدگان تأکید میکند.
