کامران طاهرپور

گرد و غبار یک فرایند طبیعی در مناطق بیابانی و صحراهاست که در اثر عملکرد بادهای قوی بر سطح خاک رخ داده و سبب معلق شدن ذرات ریز خاک در فضای نزدیک سطح زمین می‌شود. در سال‌های اخیر تأثیر عوامل طبیعی همانند خشکسالی‌های مداوم، کاهش بارندگی و رطوبت نسبی محیط به همراه تشدید فاکتورهای محیطی نظیر استفاده بی‌رویه از منابع آبی مناطق بیابانی و... موجب خشک شدن تالاب‌ها و دریاچه‌های بیابان‌های شرق عراق و عرصه‌های جنوب کشورمان و تنک شدن یا از بین رفتن کامل پوشش گیاهی در این مناطق گردیده است. نتیجه چنین وقایعی گسترش شدید گرد و غبار که به نام ریزگرد معروف هستند، در بخش‌های غربی، جنوب غربی و مرکزی ایران بوده و توانسته در کوتاه مدت اثرات نامطلوبی بر محیط زیست، اقتصاد و سلامت ساکنین 17 استان کشور به ویژه شهرهای مرزی همانند ایلام بر جای گذارد. هدف این مطالعه بررسی آثار گرد و غبار و ریزگردها بر واحدهای مرغداری استان ایلام بود. این تحقیق با توجه به هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ گردآوری داده ها از نوع تحقیقات توصیفی بود. جامعه آماری مطالعه مدیران واحدهای مرغداری گوشتی استان ایلام بودند که از آن 70 نفر به عنوان نمونه برای مطالعه انتخاب شد. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه بسته استفاده گردید. روایی محتوایی ابزار تحقیق با استفاده از نظرسنجی متخصصان و صاحب‌نظران در زمینه موضوع بدست آمد. برای سنجش پایایی ابزار تحقیق از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که میانگین آن برای متغیرهای مطالعه 93 درصد بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از آماره‌های فراوانی، میانگین و ضریب تغییرات استفاده شد. یافته‌ها نشان دادند که گویه"هزینه‌های تهویه"، "کل هزینه‌های تولید"، "میزان تولید کل واحد تولیدی" و "مصرف برق" به ترتیب بالاترین اولویت‌ها را به خود اختصاص داده و مدیران واحدهای مرغداری استان ایلام بیشترین موافقت را با آنها داشتند، در نقطه مقابل مدیران واحدهای مزبور با گویه‌های "کیفیت مواد تولیدی" و "هزینه‌های کارگر و نیروی انسانی" کمترین میزان موافقت را داشتند. واژه‌های کلیدی: گرد و غبار، پدیده ریزگرد، آلودگی‌های زیست محیطی، واحدهای مرغداری