کامران طاهرپور

چکیده یکی از استراتژی‌های تغذیه‌ای با هدف بهبود عملکرد و سیستم ایمنی طیور، مصرف فراورده‌های گیاهان دارویی نظیر عصاره‌ها بعنوان مکمل‌های طبیعی و سالم هستند. برای بررسی تأثیر عصاره هیدروالکلی عصاره گیاه تشنه-داری به عنوان جایگزینی برای افزودنی‌های رایج در شرایط تجاری و چالشی، 4 آزمایش مستقل انجام گرفت. آزمایش اول در شرایط تجاری پرورش با استفاده از 450 قطعه جوجه گوشتی نر یکروزه، از سویه راس 308 در قالب طرح کامل تصادفی با شش تیمار، پنج تکرار و 15 پرنده در هر تکرار، در دوره سنی 1 تا 42 روزگی انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل جیره پایه فاقد افزودنی (تیمار شاهد) و جیره پایه شامل سالینومایسین (500 میلی‌گرم در کیلوگرم)، پروبیوتیک پریمالاک، ویتامین‌ها و مواد معدنی (200 میلی‌‌گرم در کیلوگرم ویتامین E و C و 3/0 میلی‌گرم در کیلوگرم سلنیوم)، 200 و 400 میلی‌گرم از عصاره هیدروالکلی گیاه تشنه‌داری بودند. آزمایش دوم نیز در شرایط چالش کوکسیدیوز با استفاده از 175 قطعه جوجه گوشتی نر یکروزه، از سویه راس 308 در قالب طرح کامل تصادفی با هفت تیمار، پنج تکرار و 5 پرنده در هر تکرار، در دوره سنی 1 تا 42 روزگی انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل جیره پایه فاقد افزودنی و بدون چالش کوکسیدیوز (تیمار شاهد منفی) جیره پایه بدون ماده افزودنی و با چالش کوکسیدیوز(شاهد مثبت) و بقیه تیمارها شامل تیمارهای آزمایش اول تحت چالش کوکسیدیوز بودند. آزمایش سوم نیز در شرایط چالش کمپیلوباکتر با استفاده از 245 قطعه جوجه گوشتی نر یکروزه، از سویه راس 308 در قالب طرح کامل تصادفی با هفت تیمار، پنج تکرار و 7 پرنده در هر تکرار، در دوره سنی 1 تا 42 روزگی انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل جیره پایه فاقد افزودنی و بدون چالش کمپیلوباکتر (تیمار شاهد منفی) جیره پایه بدون ماده افزودنی و با چالش کمپیلوباکتر (شاهد مثبت) و بقیه تیمارها شامل تیمارهای آزمایشی آنتی بیوتیک (اکسی تتراسایکلین)، پروبیوتیک ویتامین و مواد معدنی و سطوح اول و دوم عصاره تشنه داری تحت چالش کمپیلوباکتر بودند. آزمایش چهارم نیز در شرایط تنش گرمایی با استفاده از 210 قطعه جوجه گوشتی نر یکروزه، از سویه راس 308 در قالب طرح کامل تصادفی با هفت تیمار، پنج تکرار و 6 پرنده در هر تکرار، در دوره سنی 1 تا 42 روزگی انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل جیره پایه فاقد افزودنی و بدون تنش گرمایی (تیمار شاهد منفی) جیره پایه بدون ماده افزودنی و با تنش گرمایی (شاهد مثبت) و بقیه تیمارها شامل تیمارهای آزمایش اول تحت تنش گرمایی بودند. با توجه به نتایج بدست آمده از پژوهش حاضر، عصاره گیاه تشنه‌داری به خصوص سطح دوم مورد استفاده می‌تواند جایگزین مناسبی برای آنتی-بیوتیک و سایر مکمل‌های تجاری مورد استفاده در این آزمایش در جهت بهبود عملکرد رشد و افزایش مقاومت به شرایط تنش‌زا و چالش‌های صورت گرفته در این آزمایش‌ها باشد.