کامران طاهرپور

چکیده به منظور بررسی اثرات پودر پونه کوهی‌‌، رزماری و دارچین به عنوان جایگزینی برای آنتی‌بیوتیک‌ها در تغذیه جوجه‌‌‌های گوشتی، آزمایشی با استفاده از 192 قطعه جوجه‌‌گوشتی یک روزه (راس 308) در قالب طرح کاملاً تصادفی با 6 تیمار، 4 تکرار و 8 قطعه در هر تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی به شرح ذیل بوند: 1) تیمار کنترل منفی (جیره پایه بدون افزودنی و بدون چالش کمپیلوباکتر ژژونی)؛ 2) تیمار کنترل مثبت (جیره پایه بدون افزودنی، اما چالش یافته با کمپیلوباکتر ژژونی)؛ 3) جیره پایه + اریترومایسین (55 میلی‌گرم در کیلوگرم)؛ 4) جیره پایه + پودر پونه کوهی (3 گرم در کیلوگرم)؛ 5) جیره پایه + پودر رزماری (3 گرم در کیلوگرم) و 6) جیره پایه + پودر دارچین (3 گرم در کیلوگرم). جیره برای دو دوره 21-1 روزگی (آغازین) و 42-22 روزگی (پایانی) فرموله شد و در تمام طول مدت آزمایش پرنده‌ها به آب و خوراک دسترسی آزاد داشتند. تمام جوجه‌ها بجز گروه کنترل منفی، از روز 21 تا 25 دوره پرورش روزی یک بار از طریق گاواژ دهانی با cfu/mL108×2 از کشت زنده باکتری کمپیلوباکتر ژژونی چالش داده شدند. نتایج نشان داد که در دوره پایانی و کل دوره، چالش کمپیلوباکتر ژژونی باعث تضعیف عملکرد رشد شد، در حالی که تیمارهای حاوی افزودنی این اثر منفی را تعدیل کردند (05/0>p). چالش کمپیلوباکتر ژژونی باعث افزایش کلونیزاسیون کمپیلوباکتر و کاهش شمار لاکتوباسیل‌ها در دستگاه گوارش شد (05/0>P). در ژژنوم و ایلئوم نیز چالش کمپیلوباکتر ژژونی منجر به کاهش طول پرز، نسبت طول پرز به عمق کریپت و مساحت سطح پرز شد (05/0>P). همچنین چالش کمپیلوباکتر ژژونی منجر به کاهش قابلیت هضم مواد آلی و افزایش غلظت پلاسمایی آنزیم آلانین آمینوترانسفراز شد (05/0>P). این اثرات منفی توسط تمام تیمارهای حاوی افزودنی تعدیل شد (05/0>P)، هرچند که تیمار حاوی دارچین در مقایسه با سایر افزودنی‌ها پتانسیل نسبتاً پایین‌تری داشت. افزون بر این، گیاهان رزماری و پونه کوهی منجر به کاهش غلظت کلسترول در مقایسه با گروه کنترل مثبت شدند (05/0>P). براساس نتایج حاضر، نتیجه‌گیری می‌شود که استفاده از پونه کوهی و رزماری می‌تواند به عنوان یک جایگزین مناسب برای آنتی‌بیوتیک در تغذیه جوجه‌های گوشتی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، در صورت استفاده از دارچین بایستی از سطوح بالاتری استفاده شود که تعیین مقدار بهینه آن نیازمند تحقیقات بیشتری می‌باشد. کلید واژه: آنزیم‌های کبدی، عملکرد رشد، قابلیت هضم، مورفولوژی، میکروبیولوژی