کامران طاهرپور

چکیده سلامت و بهره‌وری جوجه‌های گوشتی ممکن است با بهینه‌سازی سطوح و افزایش قایلیت دسترسی مواد معدنی کم‌نیاز (TM) در خوراک آنها، به ویژه در حضور انگل‌ها، بهبود یابد. این مطالعه اثربخشی مکمل آلی عناصر کم‌نیاز مبتنی بر فناوری کلات پیشرفته (CTM) را در جوجه‌های گوشتی که با مخلوط گونه‌های ایمریا به چالش کشیده‌اند، بررسی کرد. تعداد 768 قطعه جوجه گوشتی یک‌روزه به 8 گروه تقسیم شدند: شاهد منفی (NC) غیر آلوده با سطوح توصیه شده عناصر کم‌نیاز غیرآلی (ITM)، شاهد مثبت آلوده به انگل ایمریا با جیره حاوی سطوح توصیه شده ITM (PC)، یا PC مکمل شده با سالینومایسین (SAL)، جیره غذایی PC حاوی 50 درصد CTM به‌جای ITM (CTM50)، جیره غذایی PC حاوی 100 درصد CTM به‌جای ITM (CTM100)، جیره غذاییPC با 5/12 و 25% سطح عناصر کم‌نیاز بالاتر از سطح توصیه شده تجاری به جیره ITM (ITM+CTM12.5 و ITM+CTM25)، و جیره PC حاوی 125 درصد سطوح ITM (ITM125). به جز گروه NC، بقیه گروه‌ها با گونه‌های مخلوط ایمریا به صورت خوراکی در روز 14 درگیر شدند. هر گروه دارای 6 تکرار و هر تکرار حاوی 16 پرنده در هر تکرار بود. مطابق نتایج آزمایش، گروه‌هایNC، SAL، CTM100 وITM+CTM25 مقادیر بالاتر وزن بدن بالاتر، میانگین افزایش روزانه و شاخص راندمان تولید اروپایی و در عوض مقادیر پایین‌تر ضریب تبدیل خوراک، نرخ تلفات و نسبت هتروفیل به لنفوسیت در مقایسه با گروه PCنشان دادند، به‌طوری‌که گروه NC دارای بالاترین میانگین افزایش وزن روزانه و شاخص عملکرد بود. گروه‌های SAL و CTM100 در مقایسه با گروه PC درجات ضایعات روده‌ای و تعداد اووسیست‌های کمتر داشتند، اگرچه همه گروه‌های درگیر با کوکسیدیوز در مقایسه با گروه NC دفع اووسیست بالاتری داشتند. در روز 24، پرندگان چالش‌شده در گروه‌های SAL، CTM100، و ITM+CTM25ارتفاع پرز و سطح جذب بالاتری در دئودنوم و ایلئوم و همچنین نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت بالاتری در ژژونوم داشتند. سطح بیان CLDN1 و ZO-1 ژژونوم نیز در گروه‌های CTM100، ITM+CTM25 و SAL در مقایسه با گروه‌های PC و CTM50 در سن 24 روزگی بالاتر بود. جوجه‌های گوشتی در گروه‌های NC، SAL و CTM100 بیان TGF-β بالاتر، اما مقادیر پایین‌تر فعالیت آلکالین فسفاتاز سرم، جمعیت اشریشیاکلای در ایلئوم و سطوح بیان ژژونومی IL-1β، IL-6، IFN-γ،Nrf2 و SOD1 را در مقایسه با گروهPC نشان دادند. در بین گروه‌های آزمایشی گروه NC دارای کمترین سطح بیان IL-1β و Nrf2 بود. علاوه بر این، تیمارهای CTM100 و ITM+CTM25 موجب افزایش غلظت‌های سرمی آهن، روی، منگنز و مس، افزایش ظرفیت کل آنتی اکسیدانی و فعالیت‌ آنزیم‌های آنتی اکسیدانی و کاهش غلظت مالون دی آلدئید گردید. به‌عنوان نتیجه‌گیری کلی، جایگزینی کامل ITM با CTM یا افزودن مکمل CTM به جیرههای ITM در سطوح 25 درصد اضافی سطح تجاری به طور موثر جوجه‌های گوشتی را از عفونت ایمریا محافظت می‌کند، که از این نظر با اثرات تیمار SAL از نظر عملکرد تولیدی، سلامت روده و پاسخ های ضد التهابی مشابه و از نظر پاسخ‌های آنتی اکسیدانی و در دسترس بودن مواد معدنی بهتر بود. کلمات کلیدی: جوجه‌های گوشتی، شاخص‌های آنتی‌اکسیدانی، کوکسیدیوز، پاسخ التهابی، سلامت روده، کیلات عناصر کم‌نیاز