کامران طاهرپور

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف پروبیوتیک اکوباکتو‑P بر عملکرد، صفات لاشه، شاخص‌های خونی، ترکیب میکروبی روده و ویژگی‌های بافتی جوجه‌های گوشتی سویه راس 308 تحت شرایط تنش گرمایی انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار (در هر تکرار 12 قطعه جوجه، در مجموع 240 قطعه) در دو سالن جداگانه برگزار گردید؛ یکی با دمای استاندارد پرورش و دیگری با شرایط تنش حرارتی کنترل‌شده و تیمارها شامل: شاهد مثبت (شرایط استاندارد دمایی)، شاهد منفی (شرایط تنش گرمایی بدون افزودنی)، شاهد منفی + 200 گرم در تن پروبیوتیک اکوباکتو-P، شاهد منفی + 300 گرم در تن پروبیوتیک اکوباکتو-P. نتایج نشان داد که در دوره آغازین و رشد، استفاده از اکوباکتو- P موجب افزایش معنی‌دار وزن بدن و بهبود ضریب تبدیل خوراک در شرایط گرما شد. در دوره پایانی و کل دوره، تیمار اکوباکتو‑P‑1 (200 گرم در تن خوراک) بهترین ضریب تبدیل و بالاترین شاخص کارایی تولید اروپایی (EPEF) را داشت. نتایج صفات لاشه حاکی از آن بود که پروبیوتیک تأثیری معنی‌دار بر وزن سینه و طحال نداشته، اما در وزن لاشه و برخی اندام‌های داخلی تفاوت‌هایی مشاهده شد. بررسی جمعیت میکروبی ایلئوم نشان داد که سطح بالاتر پروبیوتیک موجب افزایش باکتری‌های گرم منفی (اشریشیاکلی و سالمونلا) گردید، در حالی که بر جمعیت لاکتوباسیل تفاوت معنی‌داری نداشت. از نظر متابولیت‌های خونی، مصرف سطح نخست اکوباکتو-P سبب افزایش پروتئین کل و کاهش آلکالین فسفاتاز شد، اما در سطح بالاتر غلظت اسیداوریک و کراتینین افزایش یافت. همچنین در زمینه سلول‌های خونی، تیمارهای پروبیوتیک باعث افزایش لنفوسیت و کاهش نسبت هتروفیل به لنفوسیت گردیدند که حاکی از بهبود وضعیت ایمنی و کاهش تنش فیزیولوژیک است. نتایج مربوط به مورفولوژی روده نشان داد که مصرف اکوباکتو-P، خصوصاً در سطح پایین‌تر، باعث افزایش طول و مساحت پُرز و عمق کریپت شده و در نتیجه جذب مواد مغذی را بهبود بخشید. در بررسی ایمنی همورال، تیمارهای آزمایشی اثر معنی‌داری بر سطوح آنتی‌بادی‌های کل، IgM و IgG نداشتند. در مجموع، استفاده از پروبیوتیک اکوباکتو‑P در جوجه‌های گوشتی تحت تنش گرمایی، به‌ویژه در سطح مصرف پایین‌تر (اکوباکتو-P-1)، توانست با بهبود عملکرد تولید، وضعیت فیزیولوژیکی و سلامت روده، تا حدی آثار منفی ناشی از تنش حرارتی را کاهش دهد.