کیانوش زرین کاویانی

چکیده مطالعه ای برای بررسی اثرات سطوح مختلف سیلیمارین بر تغییرات خونی، آنزیمی، وضعیت آنتی‌اکسیدانی و عملکردی در جوجه‌های گوشتی تحت تنش گرمایی انجام شد. در این پژوهش، تعداد 500 قطعه جوجه گوشتی سویه راس 308، در یک طرح کاملاً تصادفی به 5 تیمار، هر تیمار در 5 تکرار دارای 20 جوجه یکروزه، اختصاص داده شدند. پرندگان در طول آزمایش، دسترسی آزاد به آب و خوراک خواهند داشت. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از:تیمار شاهد مثبت ( بدون القاء تنش گرمایی)، تیمار شاهد منفی (القاء تنش گرمایی)، و سطوح 150، 300 و 450 میلیگرم سیلیمارین در کیلوگرم خوراک. برای القای تنش گرمایی، از روز 14تا 42، همه پرندگان روزانه از ساعت 10 تا 18 به مدت 8 ساعت در معرض دمای 2±32 درجه سانتی گراد قرار گرفتند. مقدار خوراک مصرفی و وزن پرندگان به صورت هفتگی اندازه گیری و ضریب تبدیل با در نظر گرفتن تلفات روزانه محاسبه شد. در انتهای پرورش (42 روزگی)، پس از 3 ساعت گرسنگی دو پرنده از هر قفس به طور تصادفی انتخاب و از هرکدام دو نمونه خونی 3 میلی‌متری از سیاهرگ بال گرفته خواهد شد. برای تعیین پارامترهای زیر نمونه‌های خونی به داخل لوله‌های حاوی K2EDTA انتقال یافت. یکی از نمونه‌ها بلافاصله به مدت 15 دقیقه با دور rpm 3000 سانتریفیوژ و سرمی به دست آمده در دمای 20- تا زمان تعیین فراسنجه‌های بیوشیمیایی نگهداری شد. فراسنجه های اندازه گیری شده شامل فراسنجه های تری گلیسیرید، کلسترول، فعالیت آنزیم‌های سرم شامل ALTو AST ، فراسنجه‌های آنتی‌اکسیدانی شامل فعالیت آنزیم‌های گلوتاتیون پراکسیداز (GPx)، سوپراکسیددیسموتاز (SOD)، و سطح مالون‌دی‌آلدهید (MDA) سرم، فراسنجه های تعداد گلبول قرمز و سفید، هماتوکریت، هموگلوبین، تعداد هتروفیل و لنفوسیت بود. نتایج نشان داد تنش گرمایی سبب کاهش خوراکی مصرفی، افزایش وزن و افزایش ضریب تبدیل خوراک و تلفات شد (05/0P<). تجویز سیلیمارین در سطوح 300 و 450 میلیگرم به طور معنی‌داری سبب بهبود شاخص های عملکرد رشد و کاهش تلفات شد(05/0P<). علاوه بر این، تجویز سیلیمارین در سطوح 300 و 450 میلیگرم به طور معنی‌داری اثر استرس گرمایی بر شاخص خونی را برطرف نموده و سبب افزایش تعداد گلبول قرمز، هماتوکریت، هموگلوبین، لنفوسیت و کاهش هتروفیل و شاخص تنش(هتروفیل/لنفوسیت) شد (05/0P<). همچنین در حالیکه استرس گرمایی سبب افزایش شاخص های بیوشیمیایی تری‌گلیسیرید، کلسترول و فعالیت سرمی آنزیم‌های ALT،AST شد، هر سه سطح سیلیمارین به طور معنی‌داری سبب کاهش سطوح سرمی این شاخص ها شد (05/0P<). همچنین سطوح 300 و 450 میلیگرم سیلیمارین سبب رفه اثر منفی استرس گرمایی بر وضعیت آنتی‌اکسیدانی سرم شد به طوریکه فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی شامل GPx و SOD افزایش و غلظت مالون دی‌آلدئید سرم در جوجه‌های گوشتی تحت استرس گرمایی کاهش یافت (05/0P<).