خدیجه عباسی

گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum L.) یکی از مهم‌ترین محصولات سبزی و صیفی می‌باشد که علاوه بر ارزش غذایی بالا، نقش اقتصادی قابل توجهی در کشاورزی دنیا دارد. آلودگی به نماتد ریشه‌گرهی (Meloidogyne spp.) یکی از چالش‌های اساسی در تولید پایدار گوجه‌فرنگی است که منجر به کاهش چشمگیری در شاخص‌های رشدی و عملکرد محصول می‌شود. در این پژوهش اثر نماتد Heterorhabditis bacteriophora در تیمار‌های 10، 50 و 100 عدد لارو در یک میلی‌لیتر و همچنین سموم آبامکتین و راگبی در تیمار‌های 5، 25 و ppm 50 به صورت جداگانه علیه نماتد ریشه‌گرهی (Meloidogyne javanica) با اندازه‌گیری درصد مرگ و میر لاروها در چهار زمان 48، 72، 96 و 120 ساعت در شرایط آزمایشگاه انجام شد. در شرایط گلخانه نیز، اثر تیمارهای آبامکتین ( 17، 85 و ppm 170) و راگبی (20، 30 و mg/kg60) در مقایسه با نماتد بیمارگر H. bacteriophora با تعداد 4 لاشه لارو شب‌پره موم‌خوار آلوده به نماتد در هر گلدان با ارزیابی شاخص‌های رشدی گوجه‌فرنگی شامل: وزن تر، وزن خشک و ارتفاع بوته، وزن تر، وزن خشک و طول ریشه و فاکتور تولیدمثل نماتد ریشه‌گرهی بررسی شد. نتایج به‌دست آمده از شرایط آزمایشگاه نشان داد بیشترین درصد مرگ و میر لارو در هر چهار زمان مورد بررسی در تیمار 100 عدد لارو نماتد بیمارگر مشاهده شد و کمترین درصد مرگ و میر مربوط به تیمارppm 5 هر دو سم آبامکتین و راگبی در زمان 48 ساعت بود. نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها در شرایط گلخانه نیز نشان داد که تیمارهای مورد بررسی تأثیر معنی‌داری بر شاخص‌های رشدی گوجه‌فرنگی