چکیده زمینه مطالعاتی: عصاره گیاهان دارویی حاوی مواد طبیعی فعال با خواص ضدقارچی و آنتیاکسیدانی بوده که قادر به کاهش سمیت آفلاتوکسین در خوراک هستند. هدف: این آزمایش به منظور بررسی عصاره هیدروالکلی گیاه چویر در مقایسه با مکملهای جاذب سم، پروبیوتیک و مخلوط ویتامین-سلنیوم بر عملکرد، پاسخ ایمنی و مورفولوژی روده باریک در جوجههای گوشتی تحت چالش آفلاتوکسین انجام شد. روش کار: از 350 قطعه جوجه گوشتی نر یک روزه سویه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی با هفت تیمار و پنج تکرار (10 جوجه در هر تکرار) استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل جیره پایه فاقد مواد افزودنی و بدون چالش آفلاتوکسین (شاهد منفی)، جیره پایه فاقد مواد افزودنی و چالش آفلاتوکسین (شاهد مثبت حاوی 1 میلیگرم آفلاتوکسین B1 در کیلوگرم جیره)، و یا جیره شاهد مثبت مکمل شده با افزودنیهای جاذب سم، پروبیوتیک، مکمل مخلوط ویتامین و سلنیوم، 200 و یا 400 میلیگرم درکیلوگرم عصاره گیاه چویر بودند. نتایج: چالش آفلاتوکسین سبب کاهش عملکرد رشد در جوجهها گردید؛ در حالیکه تمام تیمارهای حاوی افزودنی در دورههای پایانی و کل دوره پرورش اثر منفی آفلاتوکسین را بر عملکرد رشد کاهش دادند. کمترین نسبت هتروفیل به لنفوسیت به ترتیب در تیمارهای سطح 400 میلیگرم در کیلوگرم عصاره چویر، مخلوط ویتامین و سلنیوم و شاهد منفی مشاهده شد (05/0P<). تیمارهای جاذب سم، پروبیوتیک و سطح دوم عصاره چویر سبب افزایش تیتر IgG ثانویه بر علیه گلبول قرمز خون گوسفندی شدند (05/0P<). همچنین تیمارهای مخلوط ویتامین-سلنیوم و عصاره چویر از کاهش سطح جذب پرز طی چالش آفلاتوکسین جلوگیری کردند. نتیجهگیری نهایی: استفاده از سطح بالای عصاره چویر در جیره جوجههای گوشتی (400 میلیگرم درکیلوگرم) بهطور قابل ملاحظهای عملکرد رشد، پاسخ ایمنی و سطح جذب پرزهای روده باریک را در جوجه های گوشتی بهبود بخشید و لذا میتواند جایگزین مناسبی برای افزودنیهای جاذب سم و دیگر مکملهای رایج در شرایط چالش آفلاتوکسین باشد.
