1405/02/20

مهدی اکبرنژاد

مرتبه علمی: استاد
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
اسکولار:
پست الکترونیکی: m.akbarnezhad [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی تطبیقی جایگاه اختلاف قرائات در دیدگاه‌های تفسیری طبرسی و زمخشری
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
تفسیر اختلاف قرائت وجوه تفسیری الکشاف جوامع‌الجامع
سال 1402
مجله مطالعات قرائت قرآن
شناسه DOI
پژوهشگران عبد الله اسفندیاری ، علی اصغر شجاعی ، مهدی اکبرنژاد

چکیده

از جمله مسائل مورد توجه مفسران که سبب پیدایش آراء و نظریاتی گردیده، اختلاف قرائات است، مسلما یکی از پیش ‌نیازهای تفسیر صحیح قرآن کریم، آگاهی بر قرائت صحیح نقل شده از سوی پیامبر اسلام(ص) است که در آن ملاک هایی نظیر صحت سند، موافقت با قواعد عربی و مطابقت با رسم مصحف معیار مد نظر قرارمی گیرد. از جمله تفاسیر مهم جهان اسلام: «الکشاف عن حقائق التنزیل» تألیف محمود بن عمر زمخشری (م 538 ق) از علمای اهل سنت و «جوامع‌الجامع» تألیف فضل بن حسن طبرسی (م 548 ق) از علمای شیعه است که هر دو مفسیر با رویکرد ادبی ، در بر داشتهای تفسیری خود ، توجه جدی به قرائت های مختلف داشته‌اند. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی ، در صدد پاسخ به این پرسش است که در برداشت‌های تفسیری این دو مفسر ، چگونه و به چه اندازه‌ای این اختلاف قرائتها اثرگذار بوده‌است و کدام‌یک از آنان قرائت صحیح را برگزیده است؟ برای پاسخ به این پرسش، بعد از تعریف علم قرائت و موضوع و بیان فایده آن، ضوابط و معیارهای پذیرش قرائات و تأثیر اختلاف قرائت در برداشت‌های تفسیری آنان از دیدگاه این دو مفسر مورد بررسی قرار گرفته است. با این حال، اصل مطرح نمودن مسأله قرائات، با آسیب‌هایی چون اعتباربخشی به قرائات نامعتبر، تزلزل متن، تحریف معنوی قرآن و سردرگمی مخاطب مواجه است. بنابراین اولین اقدام یک مفسر برای درک بهتر آیات، باید تحقیق و تفحص از قرائت صحیح قرآن کریم باشد تا معیار و زیربنای تفسیر قرار گیرد.