چکیده یکی از روشهای ادیان آسمانی برای تربیت انسان و اصلاح مسیر حرکت او «تنبیه» است. در محیطهای آموزشی و حرفهای نیز تنبیه راهکاری برای اصلاح مسیر متربیان و کارکنان و دستیابی به اهداف سازمانی است.مقصود ازتنبیه،اتخاذروشی است که به وسیله آن فرد را نسبت به رفتار نادرست وزشت خود آگاه نموده و او را از بدی وکجی بازداشت.با توجه به وجود ساز و کار تنبیه در محیطهای آموزشی و حرفهای و بروز آسیبهای احتمالی و نیز نبودِ الگویی جامع برای آن،لازم است این مسئله مورد واکاوی دقیقی قرار گیرد.اهمیت این مسئله تا آنجاست که «تنبیه» به عنوان عاملی بازدارنده یا عبرت گیرنده در نظام تربیتی و تشریعی اسلام بسیار مورد تأکید قرار گرفته است.پژوهش حاضر می کوشد با رویکردی توصیفی،تحلیلی و با روش کتابخانه ای،مولفه های تحقق مکانیسم تنبیه را از منظر آیات مورد بررسی قرار دهد.از مجموع این مباحث،نکاتی قابل برداشت است.از جمله:قدرت مکانیسم تنبیه،تبیین تفاوت معنایی تنبیه،انذار و مجازات،موارد تحقق تنبیه صحیح از قبیل:«ترک أولی»، «ظلم و ستم»،«نقض عهد و پیمان»، «سستی و تنبلی»،«منیت و هوای نفس»،«استکبار گری و غرور» و «شجره ممنوعه».از دستاوردهای مهم این پژوهش، بیان مصادیق صحیح تنبیه و مجازات در آیات قران،و تعیین محدوده این دو است.
